Een nieuwe documentaire onder regie van Ron Howard arriveert op het Filmfestival van Cannes met een close-up van fotograaf Richard Avedon, wiens beelden modeverspreidingen, parfumadvertenties en scherpe sociale observaties vormgaven gedurende meer dan zes decennia.

Werk en leven bleven onlosmakelijk verbonden voor de New Yorkse geboren kunstenaar

Avedon overleed in 2004 op 81-jarige leeftijd terwijl hij nog in opdracht was, met zijn laarzen letterlijk aan terwijl hij reisde voor een project. Model Lauren Hutton en ongeveer twee dozijn andere geïnterviewden in de film herinneren zich de diepe genegenheid die de fotograaf opriep bij degenen die hij op film vastlegde.

Het portret dat naar voren komt, toont een gedreven zoeker en hoge presteerder die zijn rol als tegendraadse figuur omarmde. Hij wees ooit mooi licht af als aanstootgevend en beschreef jonge kinderen als intens saaie onderwerpen voor de camera.

Avedon bouwde zijn carrière op bij tijdschriften toen die er nog toe deden

Hij trad op 21-jarige leeftijd in dienst bij Harper’s Bazaar en bleef daar twee decennia voordat hij redacteur Diana Vreeland volgde naar Vogue. Later, toen Tina Brown het langdurige verbod op foto’s in The New Yorker ophefte, benoemde ze Avedon tot haar eerste stafotograaf.

Opdracht in het naoorlogse Parijs markeerde een keerpunt in de modefotografie

In 1947 stuurde Harper’s hem naar Parijs met de opdracht de glamour van voor de oorlog terug te brengen. Avedon putte inspiratie uit films en creëerde romantische visies te midden van de ruïnes van de stad. Tijdens een show van Dior fotografeerde hij volumineuze rokken in volle draai, waarmee hij de vreugde vastlegde na jaren van oorlogsschaarste. “Mensen huilden,” herinnerde hij zich in archiefbeelden die in de film te zien zijn.

Beweging en directe interactie definieerden zijn kenmerkende stijl

Avedon bracht energie en theatrale flair in modeshoots, waardoor het genre boven statische poses uitsteeg. Vaak danste hij naast modellen om de gewenste stemming op te roepen. Later stapte hij over op een 8-by-10-camera waarmee hij oog in oog met zijn onderwerpen kon communiceren in plaats van door een zoeker te turen.

Kale witte achtergronden ontnamen vleierij aan portretwerk

Avedon plaatste zijn modellen tegen een strakke witte achtergrond en weigerde hun trekken te verzachten. Establishmentfiguren waaronder de Reagans, Henry Kissinger en George H.W. Bush stonden nog steeds in de rij voor de ervaring. Zijn weigering om te vleien was al beroemd geworden door een eerder beeld van de Daughters of the American Revolution.

Morele overtuigingen bepaalden keuzes over publicatie en representatie

Hij dreigde zijn contract met Harper’s te beëindigen tenzij het blad zijn foto’s van China Machado publiceerde; zij werd in 1959 het eerste model van kleur dat in de redactionele pagina’s van een groot Amerikaans modeblad verscheen. De film belicht ook zijn portretten van het oorlogsvoerende Saigon, burgerrechtenfiguren en patiënten in het Bellevue-ziekenhuis.

Documentaire erkent twijfels maar viert een complexe kunstenaar

Howard’s film, geproduceerd in samenwerking met de Richard Avedon Foundation, vermeldt de critici en persoonlijke worstelingen van de fotograaf maar mijdt een omstreden biografie uit 2017. Bijdragers waaronder modellen Isabella Rossellini en Twiggy, schrijvers Adam Gopnik en Hilton Als, en Avedons zoon John bieden inzichtelijke reflecties op een man die artifice als creatieve kracht behandelde.