Dick Portillo begon met niets meer dan een idee en zonder enige kookervaring. In 1963 opende hij zijn eerste hotdogkraam in Villa Park, Illinois, nadat hij bij de mariniers had gediend. Dat bescheiden begin groeide uit tot een van de grootste particuliere restaurantbedrijven in de regio.
In 2014 telde het bedrijf vierduizend werknemers, negenenveertig vestigingen in vier staten, winkelcentra en een catering- en verzendafdeling. Portillo bezat alle locaties zelf en nam geen externe investeerders of franchisenemers aan. Het bedrijf bleef volledig onder zijn controle tot hij zijn belang meer dan tien jaar geleden verkocht.
Het verhaal komt voor in het boek The Everywhere Millionaire van de economen Eric Zwick en Owen Zidar. Hun onderzoek belicht drie miljoen Amerikanen met een gemiddeld vermogen van ongeveer vijfentwintig miljoen dollar, van wie velen eigenaar zijn van lokale dienstverlenende bedrijven zoals tandartspraktijken, occasions en installatiebedrijven.
Een opvallende vergelijking uit het onderzoek laat zien dat tandartsen in het hele land meer jaarinkomen genereren dan de hele National Football League. Deze cijfers tonen de omvang van het vermogen dat wordt gecreëerd door onopvallende maar stabiele kleine bedrijven die zelden in het nieuws komen.
De competitieve aard van Portillo kwam naar boven toen voormalig Chicago Bears-coach Mike Ditka een concurrerende hotdogketen startte en enkele van Portillo’s topmanagers rekruteerde. Portillo reageerde fel om zijn marktpositie te beschermen, wat de harde aanpak illustreert die gebruikelijk is onder de ondernemers die in het boek worden beschreven.
Zwick en Zidar merken op dat veel van deze ondernemers een sterk intern gevoel van controle over hun resultaten hebben in plaats van succes aan geluk toe te schrijven. Ze zien ook hogere percentages van bepaalde risicogedragingen op jonge leeftijd binnen deze groep. Portillo’s weg, van beginnende kok tot dominante regionale speler, past in het patroon dat zij beschrijven.
De aanhoudende populariteit van Portillo’s-vestigingen, waaronder de locatie in River North in Chicago, blijft klanten trekken lang na het vertrek van de oprichter. Recente gesprekken in de Odd Lots-podcast met Bhaskar Sunkara, president van The Nation en oprichter van Jacobin, onderzochten hoe marktmechanismen en concurrentie zouden kunnen functioneren binnen alternatieve economische kaders zoals marktsocialisme.
Sunkara heeft betoogd dat markten zelf objectieve voordelen opleveren en dat het falen van slecht presterende bedrijven wijst op gezonde concurrentie. Het gesprek ging over manieren waarop coöperatieve eigendomsstructuren kunnen samengaan met prikkels voor oprichters en managers, terwijl werknemers toch kunnen meedelen in het eigen vermogen.
Of het nu wordt bekeken vanuit traditioneel ondernemerschap of alternatieve voorstellen, het voorbeeld van Portillo toont hoe individueel initiatief, operationele discipline en klantgerichtheid duurzame lokale instellingen kunnen opbouwen. Het resultaat blijft hetzelfde: hotdogs blijven vlot verkopen op straathoeken in het Midwesten.