Democratische senaatsmeerderheid blokkeert Trump waarschijnlijk bij nieuwe benoemingen Hooggerechtshof

Machtsverschuiving vanaf januari sluit venster voor vervanging van Thomas of Alito tijdens huidige ambtstermijn.

President Donald Trump heeft waarschijnlijk zijn laatste benoeming gedaan bij het Amerikaanse Hooggerechtshof. Democraten krijgen vanaf 3 januari de controle over minstens 54 zetels in de Senaat, waardoor ze zowel de macht als de motivatie hebben om elke nominatie van Trump de komende twee jaar te blokkeren.

Republikeinen hoopten op vervanging van oudere conservatieve rechters

Strategen van de GOP richtten zich stilletjes op de zetels van rechters Clarence Thomas, 78, en Samuel Alito, 76, de oudste leden van het hof en sterkste bondgenoten van Trump. Een pensionering van een van beiden in de voorgaande twee jaar zou Trump in staat hebben gesteld een opvolger te benoemen die decennia zou kunnen dienen en de conservatieve dominantie zou versterken.

Geen van beide rechters lijkt klaar om halverwege de termijn met pensioen te gaan voordat de Democraten aan de macht komen, en zelfs sommige Republikeinen zien die mogelijkheid nu als gesloten.

Kans op bevestiging van een waardige opvolger van rechter Thomas en/of Alito tijdens het presidentschap van Trump: nul.

— Ron DeSantis, gouverneur van Florida, socialemediabericht dinsdagavond

Trump heeft al een conservatieve meerderheid gevormd

Trump benoemde drie rechters tijdens zijn eerdere ambtstermijn, waardoor de supermeerderheid ontstond die het abortusrecht omverwierp, wapen- en godsdienstvrijheden versterkte en zittende presidenten brede immuniteit tegen strafvervolging gaf.

Hof zou na 2028 weer in evenwicht kunnen komen

Als de Democraten in 2028 het Witte Huis winnen en de Senaat behouden, zou het hof weer naar het centrum kunnen opschuiven. Tegen die tijd is Thomas 80, Alito 78 en opperrechter John Roberts 73. Phil Brest, die onder voormalig president Joe Biden de rechterlijke benoemingen coördineerde en nu de progressieve American Constitution Society leidt, zag een reële kans om het evenwicht te herstellen en uiteindelijk een liberale meerderheid te bereiken.

Alito sluit pensionering na verkiezingen uit

De druk op Thomas en Alito neemt toe om snel op te stappen, zodat Trump nog in de huidige zogenoemde lame-duck-periode vervangers kan laten bevestigen terwijl de Republikeinen nog de meerderheid hebben. Zo’n stap zou hoogst ongebruikelijk zijn en het publieke aanzien van het hof verder kunnen schaden.

Alito sloot pensionering na de verkiezingen expliciet uit. In een interview op 30 september zei hij dat hij van plan is aan te blijven tot het einde van de huidige termijn van negen maanden in juni. Toen hem werd gevraagd of hij een definitief nee gaf op een aankondiging na de verkiezingen, antwoordde hij bevestigend.

Bevestiging in lame-duck-periode stuit op grote obstakels

Twee voormalige griffiers die Thomas goed kennen, reageerden geschokt op het idee dat hij met pensioen zou gaan. Republikeinen zouden ook op politieke weerstand stuiten. Senator Jon Husted verlaat zijn zetel op 15 december na het verliezen van een bijzondere verkiezing van Democraat Sherrod Brown. Vertrekkende senatoren als Thom Tillis en Susan Collins, plus Lisa Murkowski, zouden een haastige bevestiging kunnen bemoeilijken.

Conservatief juridisch commentator Ed Whelan schreef dat er voor 3 januari 2027 geen bevestiging van een Hooggerechtshofrechter zal plaatsvinden in de lame-duck-periode, omdat rechters geen plotselinge pensioneringsbeslissingen nemen.

Democraten zouden hofuitbreiding kunnen nastreven

Elke poging om in de lame-duck-periode een rechter te bevestigen, zou de roep van Democraten om het hof uit te breiden tot meer dan negen leden kunnen versterken. De spanningen blijven hoog over de blokkade van Merrick Garlands nominatie in 2016 en de snelle bevestiging van Amy Coney Barrett in 2020.

Brest stelde dat zo’n stap de steun voor hervorming van het hof zou kunnen vergroten. Vanderbilt Law-professor Brian Fitzpatrick wierp tegen dat aanhoudende Democratische benoemingen de druk voor uitbreiding juist zou kunnen verminderen.

Tags bij dit artikel