Christine Lagarde stapt eerder op bij de ECB na crises en herstel van beleidsunity

Franse leider laat inflatieoverwinningen en een digitale euro achter, maar krijgt ook vragen over haar langdurige vertrek en onvoltooide hervormingen.

Christine Lagarde stapt op 7 februari op als voorzitter van de Europese Centrale Bank, bijna negen maanden voor het einde van haar termijn. Daarmee sluit ze een hoofdstuk af dat zowel successen als misstappen kende.

Ze vertrekt met inflatie terug op het streefcijfer van 2 procent, een meer samenwerkende sfeer onder beleidsmakers en vooruitgang op een digitale euro. Haar ambtstermijn kende echter ook marktturbulentie vroeg in de pandemie en kritiek op de trage reactie op de inflatiestijging in 2022.

Opvolgingsproces begint terwijl Lagarde zich voorbereidt op vertrek

De Europese Unie is gestart met de zoektocht naar een opvolger. Volgens Duits bondskanselier Friedrich Merz moet het proces voor het einde van het jaar zijn afgerond. Belangrijke kandidaten zijn de Spanjaard Pablo Hernandez de Cos en de Nederlander Klaas Knot, beide ervaren centrale bankiers.

Lagarde, voormalig politica, brak als eerste vrouw het glazen plafond bij de instelling na moeizame onderhandelingen in 2019. Haar vertrek voegt onzekerheid toe aan de transitie, zeggen analisten.

Lagarde’s beslissing om ruim voor het einde van haar mandaat te vertrekken voegt een nieuwe laag van onzekerheid toe. Het opvolgingsdebat roept nieuwe vragen op over de toekomstige balans tussen inflatiebestrijding, financiële stabiliteit en de reactie van de ECB op spanningen op de staatsobligatiemarkt.

— Dennis Shen, docent financiën aan de International School of Management in Berlijn, Reactie na de aankondiging van Lagarde

Vroege misstap in de pandemie en vertraagde renteverhoging leiden tot kritiek

Lagarde kreeg meteen te maken met zware tests. In maart 2020 veroorzaakte ze onrust op de obligatiemarkt door te stellen dat de bank “niet hier is om spreads te sluiten”, wat leidde tot een snelle ommezwaai en een massaal obligatieaankoopprogramma van 1,7 biljoen euro.

De Russische invasie van Oekraïne in 2022 bracht een nieuwe uitdaging. De inflatie was al hoog, maar beleidsmakers wachtten vijf maanden voordat ze de rente verhoogden. Die vertraging leidde tot scherpe kritiek en resulteerde later in een agressievere aanpak.

Haar eerste opmerking — ‘we zijn niet hier om spreads te sluiten’ — was een fout. En onder haar leiding reageerde de ECB te laat op de stijging van de inflatie.

— Emanuel Moench, codirecteur van het Centre for Central Banking in Frankfurt, Beoordeling van Lagarde’s staat van dienst

Crisisinstrument en inflatieoverwinning als belangrijkste erfenis

Lagarde’s creatie van een nieuw crisisinstrument in 2022 om druk op de obligatiemarkt te beheersen naast renteverhogingen wordt gezien als een cruciale stap die de bank meer onafhankelijk maakte van de schaduw van haar voorganger.

Inflatie terugbrengen naar het streefcijfer zonder een recessie te veroorzaken leverde lof op van collega’s, ook al duiken er nieuwe drukpunten op in het Midden-Oosten. Colleagues prijzen haar ook om de verbeterde interne besluitvorming en bredere inbreng van de Governing Council.

Digitale euro en politieke rol krijgen gemengde beoordelingen

Lagarde pleitte voor de digitale euro als kwestie van Europese soevereiniteit en overwon weerstand in Brussel. Haar neiging om zich uit te spreken over politieke zaken, waaronder Amerikaans beleid, leidde soms tot wenkbrauwfronsen bij collega’s.

Inspanningen om genderdiversiteit op stafniveau te bevorderen bleven onder de doelstellingen. Klimaatoverwegingen werden geïntegreerd in analyse en toezicht, hoewel ambitieuzere plannen voor monetairbeleidsinstrumenten werden afgezwakt.

Langdurig vertrek en toekomstige rol in Frankrijk voegen onzekerheid toe

De langdurige aard van haar vertrek, met speculatie die al dateert van mei vorig jaar, heeft geleid tot privé-kritiek van sommige collega’s. Voormalig ECB-functionaris Ignazio Angeloni merkte op dat de omstandigheden van haar aftreden van invloed kunnen zijn op hoe haar prestaties uiteindelijk worden beoordeeld.

De volgende president krijgt te maken met hernieuwde inflatiedruk, groeiproblemen ten opzichte van de Verenigde Staten en mogelijke spanningen op de obligatiemarkt in Frankrijk rond komende verkiezingen. Populistisch beleid kan het kader van de instelling verder op de proef stellen.

Christine is zich ervan bewust dat de situatie in Frankrijk lelijk gaat worden. Ze heeft de vaardigheden en expertise om zich te mengen en een rol te spelen in de komende weken en maanden.

— Bruno Le Maire, voormalig Frans minister van Financiën, Reactie op Lagarde’s toekomstplannen na de ECB

Tags bij dit artikel