Het baanbrekende trio van 1998: hoe Cowboy Bebop, Trigun en Outlaw Star het space western-genre vormgaven

Drie animeseries die in hetzelfde jaar verschenen, combineerden archetypen uit het Wilde Westen met interstellaire verhalen en lieten een blijvende erfenis na.

Westerns en sciencefiction delen een natuurlijke affiniteit voor verhalen die zich afspelen op ongetemde grenzen. Beide genres verkennen levens aan de rand, waarbij vrijheid gepaard gaat met gevaar. Nu de aarde volledig in kaart is gebracht, richtten makers zich op het verleden of de sterren voor nieuwe wildernisomgevingen. Gene Roddenberry omschreef Star Trek beroemd als een space western gericht op de laatste grens.

Drie animeseries verschenen in hetzelfde jaar

Fans van live-action sciencefiction wijzen vaak naar Joss Whedons Firefly als de ultieme space western. Animatiekijkers hebben een rijker veld. Japanse makers verlegden de grenzen van het genre met drie series die in 1998 uitkwamen: Outlaw Star, Cowboy Bebop en Trigun. Elk bracht een eigen smaak mee terwijl ze in het space western-mold pasten.

Outlaw Star, bewerkt van Takehiko Itō's manga, ging in januari in première. Cowboy Bebop, een origineel verhaal van studio Sunrise, en Trigun, gebaseerd op Yasuhiro Nightow's manga, volgden in april. Hun gedeelde timing en thema's nodigen uit tot vergelijking, maar elk staat op eigen benen en blijft resoneren, zelfs in het land dat de western voortbracht.

Cowboy Bebop mengt jazz, noir en premiejacht op de grens

Onder regie van Shinichirō Watanabe werd Cowboy Bebop de meest gevierde van de drie. Het versterkte Watanabe's reputatie, staat onder de beste anime ooit gemaakt en kreeg later een film plus een korte live-action Netflix-bewerking. De openingssequentie labelt de serie als een nieuw genre. De titel zelf signaleert de mix: cowboys voor de premiejagers en bebop voor Yoko Kanno's jazzscore.

De bemanning van Spike Spiegel, Jet Black en Faye Valentine opereert meer als film noir-figuren dan als klassieke westernhelden. Western-elementen komen nog duidelijk naar voren. Ze krijgen tips van een televisieprogramma genaamd Big Shot, gepresenteerd door personages in de stijl van oude cowboys. De première-episode speelt zich af op een asteroïde genaamd Tijuana in een saloon rechtstreeks uit het Oude Westen.

Latere afleveringen leunen verder op het motief. In een episode strandt het schip op de maan Io, omgetoverd tot een woestijn in de stijl van Monument Valley met cactussen. In een andere neemt Spike het op tegen een rivaliserende premiejager die het cowboy-imago tot het uiterste doorvoert.

Trigun levert een filosofische revolverheld op een woestijnplaneet

Trigun sluit het nauwst aan bij western-esthetiek en narratieve structuur. Het verhaal speelt zich af op de dorre planeet No Man's Land, ook wel Gunsmoke genoemd. Vash the Stampede, herkenbaar aan zijn rode jas en stekelige blonde haar, is de centrale gezochte revolverheld. Verzekeringsagenten Meryl Stryfe en Milly Thompson reizen met hem mee om de chaos die hij aantrekt in te dammen.

Personages gebruiken zelden ruimteschepen. Nederzettingen bestaan uit een straat met houten gebouwen en saloons omringd door eindeloze woestijn, wat klassieke Wild West-beelden oproept. Wanted-posters met Vash' gezicht hangen in deze buitenposten. Sciencefictionelementen komen geleidelijk naar voren: de mensheid bereikte de planeet via neergestorte kolonieschepen van de aarde, en Vash' eigen levensduur van meer dan een eeuw hangt direct samen met die gebeurtenis.

Vash onderscheidt zich als een pacifistische scherpschutter die liefde en vrede predikt. Het principe, geleerd van zijn adoptiemoeder Rem, creëert voortdurende spanning over de vraag of geweldloosheid schade voorkomt of juist grotere vernietiging uitnodigt. Deze morele kern geeft de serie zijn filosofische diepgang binnen het westernkader.

Outlaw Star biedt een eclectisch space opera-avontuur

Outlaw Star kwam als eerste uit maar is tegenwoordig de minst bekende van het trio. Het heeft geen remake of officiële Amerikaanse streamingdistributie gekregen. Toch levert de serie een levendige space opera op die doet denken aan Guardians of the Galaxy. Gene Starwind en zijn jonge partner Jim Hawking verwerven het krachtige schip Outlaw Star. Hun bemanning bestaat uit android Melfina, moordenaar Twilight Suzuka en alien Aisha. Samen pakken ze vreemde klussen aan, ontwijken ze piraten en jagen ze op de legendarische Galactic Leyline.

Het uitgangspunt echoot Robert Louis Stevensons Treasure Island, wat zelfs terug te zien is in Jims naam. De titel verbindt expliciet outlaw en star en vangt daarmee het western-archetype van onafhankelijke operators die hun eigen koers door de melkweg bepalen.

Blijvende invloed op westerse kijkers en de anime-boom

Alle drie de series profiteerden van verbeterde Engelse nasynchronisaties eind jaren negentig. Cowboy Bebop kreeg bijzondere lof voor de stemcast en wordt vaak een van de beste anime-dubs genoemd. Johnny Yong Boschs vertolking van Vash in Trigun hielp zijn carrière als stemacteur van de grond. De series werden uitgezonden op Cartoon Networks Adult Swim-blok en vormden voor veel Amerikaanse kijkers een toegangspoort tot anime.

Hun aantrekkingskracht komt voort uit het putten uit vertrouwde invloeden uit de westerncinema, film noir, Star Wars en spaghetti-westerns, die ze vervolgens via opvallende animatie opnieuw vormgaven. Toen deze verhalen Amerikaanse kijkers bereikten, hielpen de culturele connecties hun populariteit te verankeren en droegen ze bij aan de bredere mainstream-doorbraak van anime.

Tags bij dit artikel