Andy Burnham pleit voor nationaal zorgstelsel door afschaffing pensioen triple lock

Labour-leider daagt partijdiehards en fiscale realiteiten uit in eerste conferentietoespraak als premier

Premier Andy Burnham gebruikte zijn debuuttoespraak op de jaarlijkse conferentie van de Labour Party om een omvangrijk nationaal zorgstelsel voor het Verenigd Koninkrijk te presenteren. Hij koppelde het plan direct aan het afschaffen van de triple lock die jaarlijkse stijgingen van de staatspensioenen garandeert op basis van de hoogste van loongroei, inflatie of 2,5 procent.

Burnham maakt moreel pleidooi voor grotere rol van de staat

De voormalige burgemeester van Manchester presenteerde de maatregel als een rechtstreekse afspraak met de kiezers. Hij betoogde dat het beëindigen van de triple lock middelen vrijmaakt voor gratis ouderenzorg en tegelijkertijd een bredere visie op publiek eigendom en een actieve overheid bevordert. Waarnemers merkten de bereidheid op om gevestigde belangen binnen de eigen gelederen aan te vechten rond de pensioengarantie.

Details over de omvang van de nieuwe uitgaven en eventuele belastingverhogingen volgen in de begroting van volgende maand en een tienjarenplan van de regering dat voor november staat gepland. Vragen blijven bestaan over de volledige kosten van het terugdraaien van de privatisering van waterbedrijven en het versnellen van de bouw van sociale huurwoningen.

Druk op de welzijnsstaat buiten pensioenen blijft onbesproken

Burnham liet twee snel groeiende uitgavenposten buiten beschouwing: arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en het budget voor speciaal onderwijs dat de lokale raden onder druk zet. Deze posten, samen met de pensioenen, vormen grote fiscale uitdagingen die zijn geërfd van de vorige regering.

This is the deal.

— Andy Burnham, Labour Party conference speech

Economische tegenwind en toezicht van de obligatiemarkt nemen toe

De Britse leenkosten zijn gestegen te midden van wereldwijde onzekerheid, met name in het Midden-Oosten. Burnham staat onder druk om geloofwaardige plannen te tonen voor de financiering van zijn agenda zonder de tolerantie van de markt te overschrijden. Kanselier John Healey heeft al aangegeven dat de belastingdruk te hoog is voor huishoudens en bedrijven.

Hervormingsdrang vereist moeilijke keuzes over uitkeringen

Burnham heeft een herziening laten uitvoeren door voormalig kabinetslid Alan Milburn om jongeren die geen onderwijs of training volgen te ondersteunen. Critici stellen dat echte verlagingen van de welzijnsuitgaven meer zullen vergen dan herzieningen en de verhoudingen met partijleden die grove bezuinigingen afwijzen op de proef zullen stellen.

Eerdere pogingen onder Keir Starmer om arbeidsongeschiktheidsuitkeringen en winterbrandstoftoeslagen voor gepensioneerden te beperken, liepen stuk op interne opstanden en publieke weerstand. Het budget voor speciaal onderwijs is in het afgelopen decennium bijna verdubbeld tot ongeveer 15 miljard pond en zal naar verwachting tegen 2030 oplopen tot 21 miljard pond.

Crude cuts to welfare are not the Labour way.

— Andy Burnham, Labour Party conference speech

Volgende verkiezingen kunnen ideologisch contrast duidelijk maken

Burnham erkende de politieke risico’s van het aanpakken van de sociale zorg en stelde dat hij een prijs kan betalen voor het confronteren van het vraagstuk. De volgende algemene verkiezingen, die uiterlijk in 2029 moeten plaatsvinden, kunnen Labour’s visie van een actieve staat tegenover conservatieve oproepen tot lagere lasten voor het bedrijfsleven plaatsen.

Hij presenteerde de aanpassing van de pensioenen als onderdeel van een eerlijke ruil: gepensioneerden zouden betalingen nog steeds zien stijgen met de lonen, terwijl ze bescherming krijgen tegen zorgkosten. Tegenstanders betogen dat de besparingen onvoldoende zullen zijn om het nieuwe stelsel volledig te financieren.

Tags bij dit artikel