Een sprong in het kunstschaatsen met dertig graden afwijking, het pinkje van een turner dat net buiten het tapijt komt of een haatbericht om drie uur ’s nachts tegen een atleet. Deze details ontgaan het menselijk oog gemakkelijk, maar het Internationaal Olympisch Comité (IOC) vertrouwt erop dat kunstmatige intelligentie ze tijdig detecteert. Aan het hoofd van dit project staat Alejandro Merino, een 39-jarige luchtvaartingenieur uit Logroño.
Merino trad in 2024 in dienst bij het IOC na een strenge selectieprocedure met ongeveer dertien gesprekken. Zijn eerdere carrière omvat data-gedreven ontwerpprojecten voor Airbus bij GMV sinds 2010, plus ervaring in de luchtvaart-, ruimtevaart-, auto- en halfgeleidersector. Zijn huidige opdracht is het olympische bewegingsklaar maken voor de komst van AI: risico’s beperken, kansen benutten en atleten en de sport in het algemeen ondersteunen.
Een van de gevoeligste toepassingen beschermt atleten tegen online intimidatie. Het systeem fungeert als een waakhond die gemelde content analyseert en koppelt aan de specifieke regels van elk platform. Zo wordt voorkomen dat netwerken als X of TikTok klachten afwijzen met een beroep op de vrijheid van meningsuiting bij racistische, seksistische of dreigende berichten. Tijdens de Winterspelen van dit jaar analyseerde het systeem 2,4 miljoen interacties en detecteerde 10.200 haatberichten. Bij correcte werking kan de content binnen enkele minuten worden verwijderd en de campagne worden gestopt voordat ze zich verspreidt.
Voor Los Angeles 2028 wil het IOC de app uitbreiden die atleten in het Olympisch Dorp al gebruiken. Nu nog beperkt tot praktische informatie, zal de tool complexere vragen kunnen beantwoorden, zoals wat te doen bij aanbiedingen om opzettelijk te verliezen. Atleten zonder eigen trainer krijgen zo een eerste vorm van begeleiding. Dezelfde aanpak geldt voor NOCnet, het netwerk van de 206 nationale olympische comités, dat op elk moment procedures kan raadplegen in de gewenste taal zonder afhankelijk te zijn van de Zwitserse openingstijden.
Tijdens de Spelen van Milaan-Cortina voegde Olympics.com een tekstassistent toe die fans vragen beantwoordde over regels en acties. In het begin gingen de meeste vragen over materiaal of de naam van attributen, maar na twee weken weerspiegelden de verzamelde vragen al interesse in tactiek en strategie.
Merino blijft voorzichtig over geautomatiseerde arbitrage. Er bestaat geen universele oplossing en elke sport vraagt om een eigen studie. Bij het kunstschaatsen beschikten de juryleden in Milaan-Cortina over een tool, ontwikkeld met Omega, die afwijkingen van ongeveer dertig graden in sprongen kon detecteren. Bij de gymnastiek worden oplossingen onderzocht om te controleren of de teen buiten het tapijt komt zonder meerdere herhalingen te moeten bekijken. De prioriteit voor 2028 is het verminderen van subjectiviteit bij objectief meetbare aspecten, al blijven de federaties vasthouden aan de centrale rol van de scheidsrechters.
Een van de projecten die Merino het meest heeft geraakt, speelt zich af rond de Jeugdspelen van Dakar. Een olympisch team nam tablets mee naar Senegal om vrijwillige tests uit te voeren bij meer dan duizend getalenteerde jongeren met beperkte kansen. De analyse van reactievermogen, kracht en evenwicht wijst op disciplines met het grootste potentieel. De individuele resultaten gaan naar de jongeren zelf en de geaggregeerde data naar het nationale comité om investeringen in faciliteiten te sturen. Het grootste obstakel blijft juridisch, vooral de opslag van gegevens van minderjarigen in andere landen.
AI wordt ook achter de schermen ingezet om kosten te drukken. Het IOC maakt digitale replica’s van stadions waarmee de positie van de zon of camera’s kan worden gesimuleerd voordat men naar het evenement reist. Zo bereikt het audiovisuele team 99 procent van de oplossing met één persoon in één dag in plaats van een heel team gedurende drie weken. Binnen de organisatie bespaart een tool, ontwikkeld met een technologische partner, gemiddeld 72 minuten per dag aan elke medewerker die hem gebruikt, met als doel tijd vrij te maken voor andere taken en niet om het personeelsbestand te verkleinen.