Aardkorst van Afrika wordt snel dunner en versnelt vorming van nieuwe oceaan

Studie van Columbia University toont aan dat de Oost-Afrikaanse rift eerder een kritieke drempel heeft bereikt dan verwacht.

De aarde ondergaat voortdurend veranderingen door haar samenstelling en interne dynamiek, maar het huidige tempo op het Afrikaanse continent is bijzonder hoog. Een team geologen van de Columbia University heeft het proces in detail geanalyseerd en concludeert dat de opsplitsing van Afrika eerder zal plaatsvinden dan verwacht.

Belangrijkste bevinding van de studie in Nature Communications

De onderzoekers identificeerden een actieve breuk die een kritieke drempel heeft overschreden in het Oost-Afrikaans riftsysteem. Deze ontwikkeling zal leiden tot de definitieve scheiding van twee tektonische platen en het ontstaan van een nieuwe oceaan. Geowetenschapper Christian Rowan, hoofdauteur van het onderzoek, stelt dat de breuk verder gevorderd is en de korst dunner dan tot nu toe werd aangenomen.

We hebben ontdekt dat de breuk in dit gebied verder gevorderd is en de korst dunner is dan wie dan ook had herkend.

— Christian Rowan, geowetenschapper en hoofdauteur van de studie, Studie gepubliceerd in Nature Communications

Locatie en dynamiek van de plaatenscheiding

Het proces speelt zich af in het Oost-Afrikaans riftsysteem, waar de Afrikaanse plaat zich splitst in de Nubische plaat in het westen, die het grootste deel van het continent omvat, en de Somalische plaat in het oosten, die een groot deel van de oostkust en het eiland Madagaskar omvat. De twee platen bewegen uit elkaar met een snelheid van ongeveer 4,7 millimeter per jaar.

Tijdens deze horizontale rekking vervormt en breekt de aardkorst, waardoor magma uit het binnenste van de aarde kan opstijgen. Deze activiteit veroorzaakt de breuk die zich onomkeerbaar uitbreidt.

Metingen van de korst en de versmallingsfase

De gegevens uit de studie tonen aan dat de korst in het midden van de breuk slechts 13 kilometer dik is, tegenover meer dan 35 kilometer aan de randen van het riftgebied. Wanneer de dikte onder de 15 kilometer daalt, begint de zogeheten versmallingsfase, waarna continentale breuk vrijwel onvermijdelijk is.

Tijdslijn van de Turkana-rift en toekomstperspectieven

De Turkana-rift begon zich ongeveer 45 miljoen jaar geleden te openen. Hoewel het geologische proces zich afspeelt over lange tijdschalen, schatten wetenschappers dat de huidige versmallingsfase over enkele miljoenen jaren zal eindigen. Daarna begint de oceanisatie, die zal leiden tot de vorming van een nieuwe oceaan.

Tags bij dit artikel