Op 23 mei 2011 verloor het Spaanse wielrennen een van zijn meest geliefde renners. Xavi Tondo, 32 jaar oud, overleed bij een huishoudelijk ongeluk in Pradollano, in Sierra Nevada, terwijl hij zich voorbereidde op de Tour de France met het team Movistar.
Alles gebeurde kort na tienen. Tondo probeerde zijn auto uit de garage van het appartement dat hij deelde met Beñat Intxausti te halen. Toen hij zag dat de deur dichtging, stapte hij uit de auto om hem te bedienen, maar de wagen schoot vooruit en klemde hem tegen de poort. Zijn ploegmaat, die op de passagiersstoel zat, probeerde hem te helpen en waarschuwde meteen de hulpdiensten, maar het was al te laat om hem te redden.
Het voorval liet het hele Movistar-team in shock achter, dat zich op dat moment tussen de Giro d’Italia en de voorbereiding op de Tour bevond.
De dood van Tondo deed extra pijn omdat die kwam op het hoogtepunt van zijn professionele loopbaan. De renner uit Valls was na jaren van ploeteren bij bescheiden teams, waar hij zelfs in Portugal reed om zijn profdroom levend te houden, bij Movistar terechtgekomen.
In 2010 blonk hij uit in Parijs-Nice en de Volta a Catalunya en werd hij zesde in de Vuelta a España, ondanks een gebroken sleutelbeen slechts een maand eerder. In 2011 won hij al een etappe in de Tour de San Luis en het klassement van de Vuelta a Castilla y León. Zijn leiding bij het team van Eusebio Unzué zag hem klaar voor een hoofdrol in de Tour de France.
Mijn carrière is altijd stijgend geweest, elk jaar klim ik een trede hoger.
Tondo viel op door zowel zijn resultaten als zijn opvatting van de sport. Hij was een overtuigd voorstander van fair play en werkte actief mee aan de aanklacht tegen een dopingnetwerk in Catalonië enkele maanden voor zijn dood. Ploegmaats benadrukten steevast zijn aanstekelijke enthousiasme, zijn permanente glimlach en de absolute passie waarmee hij het wielrennen beleefde.
Het nieuws trof het peloton diep. Alberto Contador schreef destijds: “Hij was een ongelooflijk mens die van deze sport hield als geen ander”. Igor Antón herinnerde zich: “Ik heb nooit iemand gezien met zoveel plezier in het wielrennen”. Tijdens de Giro van dat jaar besloot Movistar door te rijden ter ere van hem. Enkele dagen later hief Vasili Kiryienka zijn armen in een etappe en wees naar de hemel.
Vijftien jaar later blijft de naam van Xavi Tondo opduiken in gesprekken binnen het peloton wanneer het gaat over offers, toewijding en renners die zichzelf uit het niets omhoog hebben gewerkt. Voordat hij prof werd, werkte hij in een graanfabriek en spaarde hij ’s winters om ’s zomers te kunnen koersen. Hij gaf nooit op en verloor nooit zijn enthousiasme. Op zijn helm droeg hij het oneindigheidssymbool, als herinnering dat er altijd nog weg voor hem lag.