Waterworld: Kevin Costners epische post-apocalyptische gok levert nog steeds rauwe analoge sensaties

Decennia na zijn kostbare flop krijgt het door Kevin Reynolds geregisseerde spektakel nieuwe waardering voor zijn praktische stunts en gedurfde wereldopbouw

In de jaren negentig gaven studio’s af en toe groen licht aan grootschalige passieprojecten die de technische grenzen verlegden. Waterworld, geregisseerd door Kevin Reynolds en met Kevin Costner in de hoofdrol, is het meest gedurfde voorbeeld uit die periode. De film schetste een overstroomde toekomstige aarde en werd destijds de duurste productie in de Hollywoodgeschiedenis, maar flopte aan de kassa en kreeg veel kritiek.

Vandaag geniet de film hernieuwde belangstelling. Hij stond recent in de top 10 van meest gestreamde titels op Tubi. De onbeschaamde praktische spektakel en Costners natuurlijke hoofdrol blijven kijkers imponeren die tastbare actie boven digitale effecten verkiezen.

Een verdronken wereld en zijn onwillige held

Het verhaal opent met een opvallend beeld: het Universal-logo dat onder stijgend water verdwijnt. Costners personage, simpelweg de Mariner genoemd, vaart over de eindeloze oceaan met een zelfgebouwd filtersysteem dat hem zijn eigen urine laat recyclen. Al snel blijkt dat hij zwemvliezen en kieuwen heeft, kenmerken die hem als evolutionaire buitenstaander in deze nieuwe werkelijkheid markeren.

De Mariner komt al snel in aanraking met een bende dieselpiraten, de Smokers. Hun leider, gespeeld door een uitzinnig Dennis Hopper, straalt chaotische dreiging uit die doet denken aan klassieke schurken. De held beschermt met tegenzin een jonge vrouw gespeeld door Jeanne Tripplehorn en een meisje (Tina Majorino) wiens rug een getatoeëerde kaart naar het legendarische Dryland draagt.

Praktische filmmaking op volle zee

De filmmakers bouwden enorme drijvende sets, gebruikten miniaturen en filmden uitgebreid op zee om de post-klimaatverandering-omgeving tot leven te brengen. Een memorabele scène toont de echte Exxon Valdez-tanker die als bolwerk van de schurken fungeert. De productie suggereerde dat alleen de Mount Everest nog boven water uitstak als laatste stukje land.

Deze keuzes brachten enorme risico’s en kosten met zich mee. Hele draaidagen konden verloren gaan door weer of technische problemen. Het resultaat blijft een ijkpunt voor analoge actiefilms, met stunts en omgevingen die decennia later nog steeds visueel krachtig aanvoelen.

Ontvangst en blijvende invloed

Bij release scoorde Waterworld een bescheiden 61 procent op Rotten Tomatoes en haalde het de kosten niet terug. Critici wezen vaak op de bizarre elementen. Zelfs in een grotendeels negatieve recensie prees Roger Ebert de "virtuoze actiescènes" en Costners stoïcijnse, op Mad Max geïnspireerde vertolking.

Mede geschreven door David Twohy combineert de film avontuur op zee met een intrigerend uitgangspunt dat steeds relevanter wordt door hedendaagse klimaatproblemen. De mix van ruige heldhaftigheid en excentrieke bijfiguren onderscheidt het van conventionele blockbusters uit die tijd.