Walter Newmans Harrow Alley: het niet-geproduceerde pestscenario dat Hollywoods stoutmoedigste namen boeide

Een meesterwerk in donkere komedie dat zich afspeelt in Londen in 1665, werd decennialang afgewezen ondanks lof van George C. Scott en latere interesse van Emma Thompson.

Een specscript van 178 pagina’s over de Grote Pest van Londen had in Hollywood geen schijn van kans moeten maken. Toch geldt Walter Newmans Harrow Alley als een van de meest geprezen niet-gemaakte scenario’s ooit.

Newman confronteerde de sterfelijkheid via historisch onderzoek

Newman begon aan het project in 1962, nadat het idee rond zijn veertigste verjaardag was ontstaan. Hij vertelde The New York Times in 1978 dat hij zich scherp bewust was geworden van zijn eigen sterfelijkheid en wilde onderzoeken hoe mensen leven met de wetenschap dat de dood onvermijdelijk is. De filmindustrie kende hem al als een nauwgezette scenarioschrijver die een Oscarnominatie had verdiend voor het meeschrijven aan Ace in the Hole met Billy Wilder.

Hij bereidde zich jarenlang voor. Newman verzamelde ongeveer 4000 indexkaarten over de uitbraak van 1665-1666 en bestudeerde de taal, gebruiken en het dagelijks leven uit die tijd. Het onderzoek wierp zijn vruchten af: hij voltooide het eerste concept in slechts zes weken. Het resulterende script leest als een roman, met vloeiend proza en dialoog die authentiek aanvoelt in plaats van theatraal.

Twee onwaarschijnlijke helden in een stad van de doden

Het verhaal volgt Ratsey, een ter dood veroordeelde struikrover die van de galg wordt gered om pestslachtoffers naar massagraven te brengen, en wethouder Harry Poyntz, een toegewijde ambtenaar die probeert de orde te handhaven terwijl zijn jonge vrouw Jem zwanger is. Hun wegen kruisen elkaar te midden van stijgende sterfcijfers, provisorische weeshuizen en de grimmige humor die personages helpt het onvoorstelbare te doorstaan.

Het was het hoogtepunt van mijn professionele leven, een creatieve roes van bijna twaalf heerlijke maanden. Ik ontdekte dat ik de dood niet vreesde, dat ik erom kon glimlachen.

— Walter Newman, interview uit 1978 met The New York Times

Studios wezen de donkere toon en de grafische details af

Executives vonden het materiaal te somber. Newman herinnerde zich een boze brief van een producer die hem gek noemde omdat hij dit onderwerp durfde aan te pakken. De levendige beschrijvingen van pestverschijnselen en een autopsiescène bleken vooral in de jaren zestig onverteerbaar.

George C. Scott verdedigde het script jarenlang

John Huston toonde interesse, maar kon geen financiering rondkrijgen. Acteur George C. Scott kocht in 1968 een optie op het scenario nadat hij het had gelezen op de set van The List of Adrian Messenger. Later kocht hij het voor 150.000 dollar en weigerde hij ook maar enige wijziging in Newmans tekst toe te staan. Zelfs na zijn Oscarwinnende rol in Patton wilde geen studio het project groen licht geven.

Scott noemde het het beste originele scenario dat hij ooit had gelezen en beschreef het als een verhaal van de gewone man met magnifieke personages. Zijn latere regieambities en zijn eis dat het script ongewijzigd bleef, schaadden uiteindelijk de kansen.

Emma Thompson wekte opnieuw belangstelling met een moderne versie

In 2018 richtte Emma Thompson een mogelijke miniserie voor HBO op. Ze herschreef het scenario in 2007 met meer expositie en een ander einde, hoewel ze in een interview met MovieMaker in 2023 aangaf dat ze die versie had laten varen. De thema’s van leven met onzekerheid en voor elkaar zorgen blijven ook vandaag nog opvallend actueel.