Het verrassende vroege vertrek van Isabel Schnabel uit het European Central Bank Executive Board heeft de concurrentie om verschillende senior posities bij de instelling aangescherpt, met name het voorzitterschap dat wordt bekleed door Christine Lagarde.
Schnabel, het Duitse lid van het zespersoons bestuur, stapt in januari op, een vol jaar eerder dan gepland. De stap laat een cruciale opening achter in het orgaan dat het monetair beleid bepaalt voor bijna 360 miljoen mensen in het eurogebied en dwingt Europese regeringen om snel aan hoogoplopende gesprekken te beginnen.
Omdat zowel Lagarde als hoofdeconoom Philip Lane in 2027 vertrekken en de president aangeeft dat ze mogelijk nog eerder weggaat, verwachten functionarissen een gebundelde afspraak die meerdere posten dekt. Er resteren dit jaar nog drie EU-toppen waar leiders tot overeenstemming kunnen komen.
Het krappe schema komt op een moeilijk moment voor de grootste economieën van het blok. De Duitse regering kampt met een crisis na slechte regionale verkiezingsresultaten, terwijl Frankrijk worstelt met politieke impasse voorafgaand aan verkiezingen. Ook Italië en Spanje gaan op weg naar nationale verkiezingen.
Nu is er echt tijdsdruk om tot een pakketoplossing te komen. Het zal moeilijk zijn. Maar dat is waar politici voor zijn: oplossingen vinden, ook als beslissingen lastig zijn.
In een bericht aan ECB-personeel dat Bloomberg in handen kreeg, merkte Schnabel op dat de Europese Raad haar opvolger zal benoemen. Ze voegde eraan toe dat haar taken indien nodig tijdelijk kunnen worden verdeeld onder de overgebleven bestuursleden.
De eerste duidelijke signalen van positionering kwamen van de premiers van Spanje en Nederland, beiden in New York voor de Algemene Vergadering van de VN. De Nederlandse leider Rob Jetten noemde Klaas Knot een perfecte match voor veel landen, terwijl zijn Spaanse ambtgenoot Pedro Sánchez Pablo Hernández de Cos prees om zijn leiderschap en expertise.
Duitsland heeft geen kandidaat naar voren geschoven voor de topfunctie, ondanks andere invloedrijke EU-rollen. Bundesbank-president Joachim Nagel heeft interesse getoond, maar bondskanselier Friedrich Merz lijkt terughoudend om een genomineerde te steunen die verbonden is aan coalitiepartners. Andere Duitse namen die worden genoemd voor de post van hoofdeconoom of andere zetels zijn de academici Markus Brunnermeier en Ulrike Malmendier.
Frankrijk zal naar verwachting hard aandringen op invloed, met mogelijke kandidaten als voormalig OESO-hoofdeconoom Laurence Boone en plaatsvervangend gouverneur van de Banque de France Agnès Bénassy-Quéré. Het proces vereist input van de ministers van Financiën van de eurozone, het Europees Parlement, de Raad van Bestuur van de ECB en definitieve goedkeuring door de EU-leiders.
Het lijkt erop dat de besprekingen al gaande zijn. Maar het eerdere vertrek van Schnabel moet de druk op de lidstaten vergroten om tot een oplossing te komen.
Het toezicht op de markten van Schnabel is belangrijker geworden door recente crisismaatregelen, waaronder grootschalige obligatieaankopen. Analisten zeggen dat de vroege vacature de gesprekken zal versnellen, maar dat de uiteindelijke uitkomst moeilijk te voorspellen blijft door de botsende nationale belangen.