De uitschakeling van Verenigde Staten op het WK 2026 heeft een bittere nasmaak achtergelaten bij de fans, maar het toernooi heeft voetbal definitief gevestigd als massafenomeen in het land. Wat vroeger vooral werd geassocieerd met immigratie en lagere klassen, trekt nu ook de elite en genereert ongekende kijkcijfers.
Jarenlang werd voetbal in Verenigde Staten gezien als een sport voor meisjes. De Title IX-wet uit 1972 dwong universiteiten om sportinvesteringen gelijk te verdelen tussen mannen en vrouwen, wat vrouwelijke programma’s op scholen en campussen stimuleerde. Tussen 1980 en 2000 nam de meisjesdeelname explosief toe en werd voetbal een van de populairste teamsporten voor kinderen. Omdat het niet concurreerde met traditionele mannensporten als American football, brachten moeders hun dochters naar de training, wat leidde tot de term ‘soccer mom’.
Het terrein was onontgonnen en goedkoop, ideaal voor meisjes om zonder culturele drempels te beginnen. Het mannenvoetbal had tot het WK van 1994 nauwelijks zichtbaarheid, toen de stadions volstroomden en 14,5 miljoen kijkers de finale tussen Brazilië en Italië volgden.
De doorbraak van het vrouwenvoetbal kwam in 1999 met de overwinning van de Amerikaanse selectie voor 18 miljoen kijkers en de iconische viering van Brandi Chastain. Toch bleef het imago van een voorstedelijke en vrouwelijke sport overheersen ten opzichte van de NFL en de NBA.
In de afgelopen twee decennia hebben verschillende factoren dat beeld veranderd: de groei van de MLS, de komst van internationale sterren, het demografische gewicht van Latijns-Amerikaanse gemeenschappen — voor wie voetbal nooit ‘iets voor meisjes’ was — en de toegang van nieuwe generaties tot grote Europese clubs via sociale media.
De cijfers van deze zomer hebben de televisie-industrie verrast. De openingswedstrijd van de thuisploeg tegen Paraguay trok 27,5 miljoen kijkers via FOX en Telemundo, het hoogste aantal ooit voor een WK-wedstrijd op Amerikaanse televisie. De achtste finale tegen Bosnië-Herzegovina haalde 24,4 miljoen kijkers, het beste resultaat ooit voor een voetbalwedstrijd in het Engels. Zelfs wedstrijden zonder Amerikaanse deelname haalden of benaderden de tien miljoen kijkers.
ESPN-journalist John Sutcliffe stelt dat deze verschuiving al langer aan de gang was, ondanks de sterke concurrentie van ander entertainment. Hij wijst erop dat de Afro-Amerikaanse sporter, traditioneel verbonden met basketbal of American football, nu ook naar voetbal toe beweegt, wat blijkt uit de waarde van franchises zoals die van San Diego, die voor 500 miljoen dollar werd verkocht.
De belangstelling reikt verder dan de huiskamers. President Donald Trump maakte van het WK een staatsaangelegenheid door persoonlijk FIFA-voorzitter Gianni Infantino te bellen met het verzoek de rode kaart van Folarin Balogun te heroverwegen. De maatregel zorgde voor diplomatieke spanningen met de UEFA en de Europese Unie, die eraan herinnerden dat sportbeslissingen aan de sportinstellingen toekomen.
Trump haalde het voorval aan en prees het toernooi-format: ‘elke wedstrijd lijkt wel een Super Bowl’. Dat een president persconferenties wijdt aan een voetbalbeslissing was nog maar een maand geleden ondenkbaar.
De opmars van het mannenvoetbal in Verenigde Staten heeft innovaties geïntroduceerd die tot discussie leiden onder puristen. De verplichte hydratatiepauzes van drie minuten rond de 22e minuut van elke helft, ingevoerd vanwege de hoge temperaturen, hebben een ongekend reclamekanaal geopend: meer dan 1.600 nieuwe commercials en 500 tot 600 miljoen dollar extra inkomsten voor het toernooi.
Decennialang onderscheidde voetbal zich door 45 minuten ononderbroken spel zonder reclame. Deze onderbrekingen brengen de sport dichter bij het Amerikaanse model van maximale schermtijd, vergelijkbaar met de Super Bowl. Sutcliffe vat samen: ‘Er zit een business in, dat staat vast. Ik zie het niet snel de NFL of NBA verdringen, maar er is ruimte voor iedereen.’
Met kijkcijfers die wedijveren met NBA-finales, presidentiële bemoeienis en een groeiende reclamemarkt is voetbal in Verenigde Staten niet langer de meisjessport uit de jaren negentig. Nu rest alleen nog dat de resultaten meewerken om de aanhang definitief te verankeren.