VK en Canada zetten door met verboden op sociale media voor onder-16-jarigen terwijl Australië handhaving test

Experts uiten twijfels over de effectiviteit en wijzen op makkelijke omzeilingen en pleiten voor gerichte platformregels

Britannië en Canada gaan verder met beperkingen op het gebruik van sociale media door personen onder de 16, direct geïnspireerd door Australië's baanbrekende aanpak die vorige december van kracht werd.

De voorstellen beogen jonge gebruikers te beschermen tegen gedocumenteerde risico's zoals mentale gezondheidsproblemen, cyberpesten en verstoorde slaap door intensief platformgebruik.

Australië fungeert als wereldwijde testcase voor leeftijdsgrenzen

Australië's Online Safety Amendment verplicht platforms om accounts van onder-16-jarigen te voorkomen, op straffe van boetes tot 49,5 miljoen Australische dollar per overtreding. Zes maanden later melden functionarissen dat sommige tieners de regels al omzeilen via VPN's, gedeelde apparaten en minder gereguleerde apps.

Overheden verwijzen naar onderzoek dat bepaalde sociale-media-gewoonten koppelt aan problemen met het lichaamsbeeld en andere schade. Toch blijven er vragen of brede verboden de beste bescherming bieden.

Canada zet door ondanks waarschuwingen voor omzeiling

Canada's Bill C-34, bekend als de Safe and Secure Digital Services Act, legt veiligheidsverplichtingen op aan platforms, chatbots en vergelijkbare diensten en creëert een nieuwe Digital Safety Commission voor toezicht.

Rechtsgeleerde Michael Geist aan de University of Ottawa voorspelt dat het verbodselement zal mislukken. Hij merkt op dat soortgelijke pogingen elders gebruikers naar riskantere, ongereguleerde ruimtes hebben gedreven en dat leeftijdsverificatie voor minderjarigen in feite neerkomt op het controleren van iedereen.

De ervaring tot nu toe elders suggereert dat verboden gemakkelijk kunnen worden omzeild en dat kinderen naar riskantere, minder gereguleerde platforms neigen.

— Michael Geist, rechtsgeleerde aan de University of Ottawa, Comments to The Hollywood Reporter

Geist steunt de bredere plicht in het wetsvoorstel voor platforms om verantwoordelijk te handelen, maar stelt dat de verbodsbepaling die aanpak overschaduwt en risico loopt op grotere schade overall.

Digital consultant Catherine Warren benadrukt dat platforms zijn ontworpen voor verslaving via functies als oneindig scrollen en AI-tools. Zij pleit voor duidelijke grenzen in plaats van regels die technisch onderlegde jongeren kunnen ontwijken.

Toen we kinderen veilig wilden houden in het water, hebben we het zwembad niet leeggepompt. We hebben het omheind, ze leren zwemmen en een badmeester geplaatst.

— Catherine Warren, president van Fan Trust, Comments to The Hollywood Reporter

Europese experts signaleren juridische conflicten en oplossingen op basis van functies

Europese landen voeren vergelijkbare maatregelen door, zij het met verschillende leeftijdsgrenzen zoals 15 in Frankrijk en 14 in Oostenrijk. Stephan Dreyer van het Leibniz Institute for Media Studies waarschuwt dat de EU Digital Services Act al platformverplichtingen vastlegt en conflicterende nationale regels buiten werking stelt.

Dreyer beveelt aan dat toezichthouders zich richten op specifieke schadelijke ontwerpen zoals aanbevelingsalgoritmes en het pushen van voor de leeftijd ongeschikte content, in plaats van hele leeftijdsgroepen uit te sluiten.

We weten dat de risico's van de platforms komen, niet van de kinderen.

— Stephan Dreyer, senior onderzoeker aan het Leibniz Institute for Media Studies, Comments to The Hollywood Reporter

China voert strengste controles uit terwijl wereldwijde trends verschuiven

China hanteert het meest uitgebreide systeem, met verplichte beperkte functies en tijdslimieten voor minderjarigen, waaronder een strikte limiet van drie uur per week voor gamen in specifieke avondvensters.

Dreyer ziet mogelijke druk vanuit lopende rechtszaken in de VS tegen grote platforms die wereldwijde productwijzigingen kunnen afdwingen. Hij merkt ook een dalend gebruik onder jongeren op sommige diensten op, deels gekoppeld aan scepsis tegenover AI-gegenereerd materiaal.

De kernuitdaging blijft het balanceren van kinderbescherming met privacy- en toegangsrechten in democratieën die huiverig staan tegenover sterk restrictieve modellen.