Nederlandse regisseur Tom Six heeft zijn eigen professionele en fysieke achteruitgang omgezet in een sobere nieuwe documentaire. Na jaren van verwachting na het wereldwijde succes van zijn Human Centipede-trilogie voltooide Six The Onania Club in 2019, maar zag hij hoe de film onopgemerkt in zijn Amsterdamse kluis bleef liggen. Distributeurs wezen herhaaldelijk op een veranderde markt, waardoor de film zonder release bleef terwijl Six te maken kreeg met verergerende multiple sclerose.
Tussen 2009 en 2015 bouwde Tom Six een onverwacht internationaal profiel op met de Human Centipede-films. Het groteske concept verspreidde zich via memes, talkshowgrappen en geanimeerde parodieën in programma’s als Beavis and Butt-Head en South Park. Toen hij de voltooiing aankondigde van een nog provocerender vervolg, The Onania Club, liepen de verwachtingen hoog onder zowel fans als branchegenoten.
Het verhaal draait om rijke vrouwen in Los Angeles die alleen opwinding ervaren door het lijden van anderen. Vroege reacties vergeleken het met body-horrorsatire uit de jaren tachtig, vermengd met hedendaagse krantenkoppen. Toch wilde geen distributeur toezeggen. Een ruwe versie bereikte slechts een handvol critici en influencers, en een trailer verscheen online zonder verdere belangstelling te wekken.
Op 53-jarige leeftijd heeft Tom Six te maken met voortschrijdende multiple sclerose tijdens de langdurige zoektocht naar distributie. Hij koppelt de stress van herhaalde afwijzingen aan een snellere fysieke achteruitgang en spreekt van beperkte tijd die hem rest. Hoewel MS doorgaans niet als terminaal wordt beschouwd, kunnen complicaties de levensverwachting verkorten. Six heeft ervoor gekozen zijn laatste creatieve daad rond deze realiteit te plaatsen.
Ik kan niet meer typen omdat mijn handen in brand staan. Dit zijn mijn laatste woorden, het enige interview over The End of Tom Six en het allerlaatste interview dat ik ooit zal geven.
Het afgelopen jaar rondde Tom Six The End of Tom Six af, een zwart-witfilm opgenomen vanaf zijn antieke opiumbed. Hij en zijn partner Maartje Willems brengen de film rechtstreeks uit op YouTube met een ironisch betaalmenu. Het project beschrijft de distributieperikelen en zijn fysieke toestand in dezelfde macabere stijl die zijn eerdere werk kenmerkte. The Onania Club zelf blijft zonder professionele distributie.
In de documentaire en het interview schetst Tom Six anonieme distributeurs die herhalen dat de markt is veranderd. Hij stelt dat de aarzeling voortkomt uit angst voor tegenreacties in plaats van artistieke waarde. Hij heeft dergelijke standpunten al sinds minstens 2021 publiekelijk geuit en merkt nu een geleidelijke tegenreactie van het publiek tegen al te voorzichtige content. Eén distributeur die durft, kan volgens hem de industrie veranderen.
Woke is de grootste vijand van de kunst. De situatie rond The Onania Club is dezelfde reden waarom gedurfde cinema sterft.
Tom Six presenteert zichzelf als een bewuste decadent in de traditie van negentiende-eeuwse figuren, die intens leeft terwijl hij hoge kosten accepteert. Hij grapt dat hij een filmdictator is die elk aspect van zijn projecten controleert en betreurt het ontbreken van uitgesproken persoonlijkheden in de hedendaagse film. Gezondheidsbeperkingen dwingen hem nu tot zijden pyjama’s, maar de kernfilosofie blijft onveranderd.
Tom Six verwacht dat The Onania Club lang na zijn dood erkenning zal krijgen, met verwijzingen naar heruitgaven van ooit controversiële werken van Ken Russell en Pier Paolo Pasolini. Vroege steun van John Waters, die de film in 2021 op een best-of-lijst zette, vormt een concreet signaal van mogelijke toekomstige waardering. De regisseur blijft zijn situatie positioneren als zowel een persoonlijk drama als een culturele aanklacht.