Taratoa Stappard put voorouderlijke opstandigheid in Māori-geïnspireerde horrorfilm Mārama

De scenarioschrijver-regisseur put uit de rebelse optredens van zijn overgrootmoeder voor een victoriaans verhaal over erfgoed, kolonisatie en wraak.

Scenarioschrijver-regisseur Taratoa Stappard heeft met zijn debuutfilm Mārama een diep persoonlijk horror-wraakverhaal uit het victoriaanse tijdperk gemaakt. De film volgt een jonge Māori-vrouw die vanuit Nieuw-Zeeland naar Engeland reist op zoek naar haar wortels en daar geconfronteerd wordt met duistere geheimen en koloniale schaduwen terwijl ze als gouvernante werkt.

Stappard verweeft persoonlijke afkomst in het verhaal

Stappard, geboren in Nieuw-Zeeland bij een Māori-moeder en Britse vader, putte inspiratie uit zijn overgrootmoeder en haar identieke tweelingzus. De zussen, eveneens kinderen van een Engelse vader en Māori-moeder, werden op hun zestiende in 1896 van school gestuurd. Ze gingen traditionele optredens doen in een tijd waarin zulke uitingen van Māori-identiteit sterk werden afgekeurd.

De regisseur beschrijft hun daden als een trotse culturele geste en een daad van rebellie. Na het ontvangen van traditionele tā moko-gezichtstattoos en het werken als rondleiders, vormden de vrouwen het muziekgezelschap Princess Rangiriri and her 9 Maori Maids. De groep toerde door Nieuw-Zeeland, Australië, Amerika en het Verenigd Koninkrijk.

Toen mijn moeder me deze verhalen vertelde, dacht ik: ‘Hoe moet het geweest zijn voor een vrouw zoals mijn overgrootmoeder met een tā moko op haar gezicht? Om de wereld rond te reizen, te zingen en te dansen en die mensen te vermaken die haar volk hadden gekoloniseerd en dat nog steeds deden?’

— Taratoa Stappard, Interview met Variety

Onderzoek en samenwerking vormen authentiek vertellen

Stappard verzamelde inzichten van Māori-experts tijdens de scriptontwikkeling. Hij beschrijft het proces als het verzamelen van ideeën als een ekster en het verwerken van bijdragen van adviseurs om de weergave van cultuur en erfgoed te verdiepen. De ervaring stelde hem in staat Māori-tradities te verkennen waarmee hij als kind weinig in aanraking kwam.

Krachtige haka-scène wordt een hoogtepunt

Een van de meest opvallende scènes toont hoofdrolspeelster Ariána Osborne die een furieuze haka van opstandigheid uitvoert. Stappard schreef de scène, maar vertrouwde op traditioneel choreograaf en Māori-adviseur Ngahuia Koppa voor de choreografie en bewegingen. De one-take-opname bleek emotioneel overweldigend voor de regisseur, die na de eerste take in tranen uitbarstte.

De tweede keer was het nog beter en toen was het klaar. Ik moest natuurlijk vragen: ‘Wat heb je Ariána in vredesnaam verteld? Wat was je aanwijzing?’ Ze zei: ‘Niets bijzonders. Ik herinnerde haar er alleen aan om haar jurk als wapen te gebruiken.’

— Taratoa Stappard, Interview met Variety

Mārama start een geplande trilogie rond Māori-concepten

De film ging in september in première op het Toronto International Film Festival en werd vertoond op evenementen als het Overlook Film Festival in New Orleans en het Zurich Film Festival. De film is nu via VOD verkrijgbaar bij Dark Sky Films en Watermelon Pictures. Stappard plant twee vervolgdelen, Anahira en Taumanu, waarbij het laatste gebaseerd is op een korte film uit 2022 die gefinancierd werd door TV New Zealand.

De trilogie put uit drie Māori-concepten: whakapapa voor afkomst, whānau voor familie en utu voor wraak. Stappard merkt op dat reacties van kijkers die de film te kort vonden zijn visie op uitbreiding over meerdere delen hebben versterkt.