Studentenlijst Servië eist mediaverandering na verkiezingsoverwinning op partij Vucic

Grassrootsbeweging richt zich op staatsomroep RTS en toezichthouder REM voor onafhankelijke journalistiek na verkiezingsoverwinning.

De Studentenlijst heeft snel actie ondernomen om ingrijpende veranderingen in het Servische medialandschap te eisen na de verrassende overwinning in de verkiezingen van zondag die de lang dominante Progressieve Partij uit de macht zette.

Twee dagen na de stemming presenteerde de door studenten geleide beweging een gedetailleerd plan dat onder meer de vervanging van topmanagers en redacteuren bij de publieke omroep RTS omvat. De groep verwees naar jaren van eenzijdige berichtgeving die de voormalige leider Aleksandar Vucic bevoordeelde en weinig ruimte bood voor kritische stemmen.

Burgers hebben recht op volledige, onbevooroordeelde en tijdige informatie over kwesties van publiek belang.

— Verklaring Studentenlijst, Dinsdagverklaring na de verkiezingen

Oproepen richten zich op staatsregulator en pro-regeringsmedia

De Studentenlijst verweet de nationale mediatoezichthouder REM ook dat die geen evenwicht en onafhankelijkheid afdwingt. De aankondiging volgde op berichten dat tientallen aanhangers maandagavond kortstondig het kantoor van het private, pro-Vucic-televisiekanaal Informer in Belgrado binnengingen.

Organisatoren van de beweging riepen snel op tot kalmte en benadrukten dat toekomstige hervormingen via nieuwe wetten moeten komen en niet via straatacties. Ze noemden het incident een geïsoleerde reactie op langdurige publieke frustratie over partijdige berichtgeving.

Achtergrond van protesten en verkiezingsverrassing

De studentenprotesten die uiteindelijk tot vervroegde verkiezingen leidden, begonnen eind 2024 na de instorting van een overkapping bij het nieuwe treinstation in Novi Sad waarbij 16 mensen om het leven kwamen. Demonstranten wezen corruptie en slecht toezicht door de heersende elite aan als oorzaak van de ramp.

De demonstraties groeiden uit tot een landelijke beweging die de autoriteiten onder druk zette om vervroegde verkiezingen uit te schrijven. De Servische kiescommissie heeft de definitieve uitslag nog niet officieel vastgesteld, maar de overwinning van de Studentenlijst duidt op een grote verschuiving voor het land met 6,5 miljoen inwoners.

Gespleten medialandschap onder de loep

Het Servische medialandschap is al lang verdeeld langs politieke lijnen, waarbij media ofwel gelieerd zijn aan Vucic of openlijk kritisch zijn op zijn regering. Die kloof werd scherper tijdens de door studenten geleide protesten. Waarnemers verwachten nu hernieuwde aandacht voor de vraag hoe staats- en privémédia de greep van de voormalige regeringspartij op de macht meer dan tien jaar lang hebben ondersteund.

De Studentenlijst heeft beloofd wetgevende maatregelen na te streven die de redactionele onafhankelijkheid en publieke verantwoording bij zowel door de staat gefinancierde als gereguleerde omroepen zullen versterken.

Tags bij dit artikel