Steven Spielbergs flopkomedie uit 1941 leverde lessen op die zijn carrière veranderden

De ambitieuze oorlogsfarce van de regisseur leerde hem nederigheid en vormde zijn aanpak van blockbusterfilmmaking

Weinige regisseurs kunnen tippen aan de range van Steven Spielberg over filmgenres. Toch steekt één categorie er als zijn enige echte mislukking bovenuit: de rechttoe-rechtaan komedie. Dat project kwam in 1979 met de oorlogsfarce 1941.

Spielberg baseert 1941 op echte oorlogspaniek

Het verhaal is losjes gebaseerd op drie gedocumenteerde incidenten na de aanval op Pearl Harbor. Een Japanse onderzeeër dook begin 1942 op voor Santa Barbara. Enkele uren later veroorzaakten zenuwachtige bewoners de Grote Luchtaanval op Los Angeles, waarbij urenlang op denkbeeldige vliegtuigen werd geschoten. De Zoot Suit Riots van 1943 zorgden voor extra spanning tussen militairen en lokale jongeren. Medeschrijver Robert Zemeckis bevestigde deze wortels.

Hollywoodlegendes weigeren rollen uit respect

Veteranen John Wayne en Charlton Heston weigerden beiden de rol van generaal Stillwell. Ze vonden het script respectloos tegenover veteranen uit de Tweede Wereldoorlog en drongen er bij Spielberg op aan de film te laten varen. Hun waarschuwingen werden genegeerd.

Sterren en spektakel redden het script niet

De cast bevatte sterke komische namen als John Belushi, Dan Aykroyd en John Candy, plus een droge vertolking van Robert Stack. Belushi viel op als de getikte piloot Captain Wild Bill Kelso. Spielberg creëerde enkele ambitieuze sequenties, zoals een onderzeeër die een losgeraakte reuzenrad beschiet en een laagvliegende luchtgevecht boven Hollywood Boulevard. Deze momenten leverden visuele kracht, maar konden het dunne verhaal niet redden.

Spielberg erkent overmoed als oorzaak van dure fouten

De film bracht bescheiden opbrengsten en ontving Oscarnominaties voor de technische prestaties. Vergeleken met de grote successen van Jaws en Close Encounters of the Third Kind gold het echter als een duidelijke terugval. Spielberg beschreef later dat hij het project begon met een opgeblazen gevoel van onoverwinnelijkheid.

I learned the greatest lesson of my career, just from the experience of 1941, and by the time I did Raiders of the Lost Ark, my next picture, I was humbled.

— Steven Spielberg, 2006 Directors Guild of America interview

Hij noemde overmatig veel takes van kleine inserts en het weigeren van delegatie als voorbeelden van micromanagement. Raiders of the Lost Ark werd veertien dagen eerder afgerond dan gepland, een scherp contrast met de vertragingen bij 1941 en zelfs Jaws.

1941 hint naar Spielbergs potentieel voor zelfparodie

De openingssequentie parodieert de beroemde strandscène uit Jaws, met dezelfde actrice in een nieuwe situatie. Een andere locatie verwijst naar zijn eerdere thriller Duel. Deze zelfreferentiële elementen suggereren dat Spielberg ooit zou kunnen terugkeren naar komedie door de lens op zijn eigen iconische werk te richten.