Roemenië staat op het punt een langdurige politieke impasse van maanden op te lossen. Het parlement zal naar verwachting dinsdag een nieuw kabinet onder leiding van Luca Niculescu, een carrière-diplomaat zonder partijbanden, goedkeuren in een vertrouwensstemming.
De aankomende premier krijgt te maken met een van de grootste begrotingstekorten van de Europese Unie en moet tegelijk een economie die in stagnatie is geraakt weer op gang brengen. Markten en kredietbeoordelaars volgen nauwlettend of de nieuwe regering fiscale discipline kan handhaven en de investeringsstatus van Roemenië kan beschermen.
Niculescu is de vierde kandidaat die president Nicusor Dan sinds mei heeft voorgedragen. De aanhoudende impasse heeft de nationale munt al naar een historisch dieptepunt gedreven en de groeivooruitzichten gedrukt.
Elke regering onder Niculescu zal steunen op een losse afspraak tussen rivaliserende partijen in plaats van een stabiele meerderheid. Steun voor belangrijke wetgeving, waaronder de staatsbegroting van 2027, zal per wetsvoorstel moeten worden onderhandeld. Zijn programma belooft de met Brussel afgesproken fiscale route te volgen en streeft naar een tekort onder de 3 procent van het bbp tegen 2030 via strengere belastinginning en minder fraude.
De omvang van de opdracht blijkt uit officiële cijfers. De Roemeense economie kromp in de eerste helft van het jaar met 0,6 procent. De staatsschuld overstijgt inmiddels 60 procent van het bbp, de leenkosten stijgen en de ratingvooruitzichten blijven negatief.
Consolidatie moet doorgaan, maar met nadruk op economische groei. Zonder groei is geen tekortdoel houdbaar; zonder fiscale discipline is geen groei houdbaar.
Het voorgestelde kabinet zal een mix vormen van onafhankelijke technocraten en ministers van de Sociaaldemocratische Partij, de grootste fractie in het parlement. Die partij verliet in mei een eerder pro-Europees coalitie en sloot zich aan bij extreemrechtse oppositiepartijen om die omver te werpen. Andere voormalige coalitiepartners, waaronder de liberalen, hebben aangegeven de nieuwe regering te steunen om de impasse te doorbreken, maar weigeren een formele samenwerking vanwege de aanwezigheid van de sociaaldemocraten.
De obligatierentes zijn gedaald ten opzichte van de piek van vorige maand boven de 7,6 procent op tienjarige binnenlandse schuld, maar Roemenië betaalt nog steeds de hoogste leenkosten in de EU. De inflatie blijft ook hoger dan bij regionale buren. Analisten wijzen erop dat het ontbreken van een formele meerderheid diepere bezuinigingen of structurele hervormingen kan belemmeren.
De nieuwe regeringsconstructie blijft kwetsbaar op de middellange termijn, omdat er geen formele parlementaire meerderheid aan ten grondslag ligt.
Mocht Niculescu niet genoeg stemmen halen, dan rest president Dan mogelijk weinig anders dan vervroegde verkiezingen uit te schrijven. Huidige peilingen wijzen erop dat extreemrechts dan waarschijnlijk als grootste winnaar uit de bus komt, door te profiteren van wijdverbreid anti-establishmentsentiment.