Robert Altmans The Long Goodbye vernieuwt klassieke noir voor een cynisch tijdperk

Elliott Gould levert een carrièrebepalende vertolking als Philip Marlowe in deze losse, atmosferische verfilming uit 1973 die nu gratis te streamen is op Tubi

Weinige filmmakers hebben de rebelse energie van de Amerikaanse cinema uit de jaren zeventig zo levendig vastgelegd als Robert Altman. Zijn ensembleverhalen, overlappende dialogen en genreoverschrijdende aanpak daagden elke verwachting van traditioneel Hollywoodverhalen uit. Altman liet zijn stempel na op meerdere genres, van de donkere komedie van M*A*S*H tot de revisionistische western McCabe & Mrs. Miller.

Diezelfde iconoclastische geest kenmerkt zijn film uit 1973 The Long Goodbye, een losse bewerking van Raymond Chandlers roman die nu gratis te streamen is op Tubi. Terwijl Humphrey Bogarts eerdere vertolking van detective Philip Marlowe iconisch blijft, biedt Elliott Gould een geheel eigen interpretatie die past bij de desillusie van die tijd.

Een meanderend mysterie dat de anti-establishment-sfeer van New Hollywood weergeeft

De film voelt als het natuurlijke product van het experimentele hoogtepunt van New Hollywood. Altman en scenarioschrijver Leigh Brackett bewerkten Chandlers bronmateriaal en veranderden toon en personage-uitkomsten voor een donkerder slot. In de film doodt Marlowe uiteindelijk zijn vriend Terry Lennox en pleegt de getroebleerde schrijver Roger Wade zelfmoord.

Het verhaal dwaalt opzettelijk losjes rond en weerspiegelt de wazige gemoedstoestand van de protagonist. Het opent met Marlowes obsessieve zoektocht naar het juiste kattenvoer en sleept hem mee in een web van moorden, vermissingen, ontrouw en georganiseerde misdaad. De plotpunten doen er minder toe dan de zonnige, ongemakkelijke sfeer van Los Angeles die Altman oproept.

Elliott Gould herdefinieert Philip Marlowe als een uitgebluste antiheld

Gould belichaamt Altmans eigenzinnige benadering met een vertolking die Bogarts stalen archetype omverwerpt. Zijn Marlowe schuifelt door scènes, mompelt in zichzelf, rookt ketting en heeft een permanente stoppelbaard. De detective lijkt voortdurend uitgeput, maar behoudt scherpe instincten onder de lethargie.

De bijrollen worden gespeeld door Nina van Pallandt, regisseur Mark Rydell, honkbalster Jim Bouton en een korte, niet-vermelde verschijning van een jonge Arnold Schwarzenegger als bodyguard. Samen bevolken ze een wereld waarin klassieke noir-archetypen lichtelijk scheef aanvoelen en bredere sociale breuken weerspiegelen.

Een cynisch portret van Amerika in de jaren zeventig en de dood van de ideale held

Het verhaal speelt zich af tegen de achtergrond van aanhoudende culturele omwentelingen. Marlowes fundamentele fatsoen steekt af in een corrupte omgeving, maar laat hem geïsoleerd en berustend achter. De film eindigt op een toon van stille nederlaag in plaats van triomfantelijke ontknoping en benadrukt de zinloosheid van het nastreven van gerechtigheid in een gecompromitteerde wereld.

Zowel elegisch als scherp staat The Long Goodbye als een passend eerbetoon aan een verdwenen type principiële protagonist die niet langer past in de tijd.

Tags bij dit artikel