Minister-president Rob Jetten heeft spoedoverleg ingelast om zijn driepartijencoalitie bijeen te houden, nadat een coalitiepartner dreigde te vertrekken over een voorgestelde verschuiving van belasting op inkomen naar vermogen. De centrumlinkse regering, die eerder dit jaar is gevormd, staat nu voor een cruciale parlementaire stemming die haar voortbestaan kan bepalen.
D66, de partij van Jetten, werkte samen met andere linkse partijen om wetgeving door te voeren die ongeveer een miljard euro aan belastingdruk verschuift naar vermogensinkomen. De Volkspartij, het derde lid van de regeringscoalitie, liet direct weten de coalitie te verlaten als de maatregel wordt aangenomen.
Het parlement stemt later op donderdag over het amendement en de bijbehorende belastingwetten. De ontwikkeling benadrukt het delicate evenwicht in het versplinterde Nederlandse parlement, waar geen enkele partij een meerderheid heeft in beide kamers.
De afgelopen weken hebben zeker impact gehad op de verhoudingen en het vertrouwen binnen de coalitie en het kabinet. Ik zie ook dat er drie coalitiepartijen zijn die begin dit jaar een kabinet hebben gevormd uit de overtuiging dat we moeten samenwerken om een paar vastgelopen kwesties te doorbreken.
Centraal in het conflict staat een maatregel die vaak de miljonairsbelasting wordt genoemd. Die legt een tarief van 38,5 procent op aan jaarlijkse rendementen op vermogen boven de 60.000 euro, een van de hoogste heffingen in de eurozone. Daaronder daalt het tarief naar 35,5 procent, tegenover het huidige vaste tarief van 36 procent. De regels verscherpen ook de aanpak van erfbelastingontwijking via papieren schenkingen.
Voorstanders van het amendement verwachten een netto verschuiving van ongeveer een miljard euro van arbeidsinkomen naar vermogensbelasting. De markten reageerden nauwelijks: de AEX-index sloot donderdag 0,4 procent lager.
Als je kijkt naar de orde van grootte van de inhoud, zou je zeggen dat het de moeite niet waard is om een regering over te laten vallen. Het is symbolisch, niet essentieel vanuit economisch perspectief. Het risico van een nieuwe periode van stagnatie en/of beleidszekerheid is op dit moment relevanter.
Als de wetgeving niet doorgaat, kan dat leiden tot een motie van wantrouwen en nieuwe verkiezingen. Als het amendement wordt aangenomen, dreigt het onmiddellijke vertrek van de Volkspartij en de val van Jetten’s negen maanden oude regering.