De Academy Awards spelen een belangrijke rol in Hollywood door studio’s aan te moedigen ambitieuze projecten te maken die anders alleen op de kassa zouden mikken. Filmfestivals in de herfst, uitgebreide berichtgeving over de prijzen en de campagneperiode helpen films in de schijnwerpers te zetten die anders onopgemerkt zouden blijven, ook al laat het proces soms sterke kanshebbers links liggen en sleept het zich maandenlang voort.
Toch hebben de Oscars een wisselvallig trackrecord. Sterke films hebben verloren van mindere, zoals toen The King’s Speech Beste Film won boven The Social Network of Dances With Wolves Goodfellas versloeg. Soms hebben de prijzen zelfs films bekroond met problematische raciale boodschappen, waaronder Driving Miss Daisy en Crash.
De winnaars van de afgelopen zes jaar laten merkbare veranderingen zien in het stemmende corps en het soort verhalen dat de hoogste eer krijgt. Hier volgt een rangschikking van die films, van minst tot meest geslaagd volgens deze analyse.
CODA won in 2021 Beste Film tijdens een ongewoon seizoen dat deed denken aan de eerdere verrassing van Crash boven Brokeback Mountain. Een veelgeprezen LGBT-western van het festivalcircuit werd als winnaar verwacht, maar de prijs ging toch naar een conventioneel melodrama. De film, de eerste streamingtitel die de prijs won, mist een sterke visuele stijl of diepe karaktertekening en voelt meer geschikt voor casual thuis kijken dan voor de bioscoop. Hij won de hoogste prijs zonder nominaties voor regie of montage.
Everything Everywhere All At Once uit 2022 springt eruit als de winnaar die het snelst zal verouderen. De emotionele momenten komen te breed over en de dialogen echoën online discussies. Hoewel de actiescènes goed uitgevoerd zijn en de film brak met de gebruikelijke weerstand van de Academy tegen genreproducties, beperkt de sterke nadruk op gekkigheid en simpele oprechtheid de diepgang en herbekijkwaarde.
Nomadland uit 2020 is een van de ongebruikelijkere winnaars: een existentiële roadmovie met beperkte commerciële aantrekkingskracht die profiteerde van de isolatie in het pandemiejaar. Regisseur Chloé Zhao excelleert in het vastleggen van natuurlijke omgevingen en het werken met niet-acteurs. De film kiest voor stille waarheden boven grote emotionele pieken en creëert een ervaring die aandacht beloont, ook als het tempo soms vertraagt.
Anora uit 2024 levert een van de meest boeiende recente winnaars door zijn emotionele bereik en roadtrip-energie. Sean Baker breidt zijn focus op arbeidersklassepersonages uit tot een levendig maar geloofwaardig verhaal. Mikey Madison geeft een veelzijdige hoofdrol, ondersteund door sterke prestaties van de ensemblecast, waaronder Yura Borisov. De film verbindt persoonlijke verhalen van jonge mensen met bredere Amerikaanse thema’s op een manier die doet denken aan klassiekers als On the Waterfront.
One Battle After Another uit 2025 is een groots familieverhaal dat aansluit bij het hedendaagse leven. Paul Thomas Anderson maakt een film van bijna drie uur die vaart houdt terwijl hij verzetbewegingen en generatiehoop onderzoekt. Leonardo DiCaprio brengt humor en warmte, Sean Penn creëert een memorabele antagonist en nieuwkomer Chase Infiniti maakt een sterke indruk naast de overige castleden.
Oppenheimer uit 2023 scoort het hoogst omdat alleen Christopher Nolan zo’n complexe historische epos had kunnen vormgeven. De film weeft meerdere verhaallijnen tot een krachtige statement, gedragen door de hoofdrol van Cillian Murphy en een sterke cast van bijrollen. Het confronteert de creatie van de atoombom en de morele implicaties ervan zonder grote vragen onbeantwoord te laten en positioneert zich als een mogelijke klassieker van deze eeuw.