De RAE verdedigt de RTVE-serie over het Spaans en wijst kritiek van Junts af

De instelling verduidelijkt dat de verspreiding van het Castiliaans in Amerika een lang proces was en geen directe koloniale oplegging.

De Real Academia Española is opgekomen voor de serie die RTVE uitzendt op La 2, getiteld La gran aventura de la lengua española en gepresenteerd door Iñaki Gabilondo, na de kritiek en het verzoek tot verwijdering van Junts. De instelling ontkent dat de verspreiding van het Spaans in Amerika het gevolg was van een directe oplegging door de Spaanse kolonisten.

Onweerlegbare historische feiten ondersteunen het standpunt van de Academie

In een officiële verklaring op haar website benadrukt de RAE dat de historische feiten goed gedocumenteerd zijn en geen subjectieve interpretaties toelaten. De uitbreiding van het Castiliaans was een proces dat zich over meerdere eeuwen uitstrekte en pas echt effectief werd met de nieuwe republieken die na de onafhankelijkheid ontstonden, aldus de RAE.

De reactie komt na klachten op sociale media en acties van Junts, zowel in de raad van bestuur van RTVE als via vragen in de Senaat. De aandacht ging vooral uit naar een specifieke zin van Gabilondo waarin hij stelde dat noch de Iberische talen het Castiliaans bedreigden, noch het Castiliaans de Iberische of Amerikaanse talen bedreigde.

De context van de serie en de rol van de missionarissen

De Academie, onder leiding van Santiago Muñoz Machado, auteur van 'Hablamos la misma lengua', benadrukt dat de zin moet worden gezien binnen het betreffende hoofdstuk. Vanaf de eerste jaren na de ontdekking probeerde de Spaanse monarchie de inheemse bevolking in het Castiliaans te onderwijzen, maar dat doel bleek onhaalbaar door de verspreiding van de bevolking en het gebrek aan middelen.

De missionarissen kozen er daarom voor om de Amerindische talen te leren. Deze inspanning leidde tot woordenboeken en grammatica’s die bijdroegen aan het behoud van oorspronkelijke talen die geen schrift kenden. De prediking vond vooral plaats in de lokale talen van de doelgroepen.

Mislukte pogingen tot oplegging en de koerswijziging van de republieken

De Spaanse koningen hebben het Castiliaans nooit verplicht opgelegd, hoewel ze het nut ervan erkenden. Een koninklijk besluit uit 1770 probeerde het exclusieve gebruik te bevorderen als reactie op het voortbestaan van inheemse talen, maar ook die maatregel mislukte door gebrek aan middelen en de naderende onafhankelijkheidsoorlogen.

Na de onafhankelijkheid voerden de nieuwe republikeinse regeringen een intensieve en effectieve castilianisering door. Ze maakten het Castiliaans tot nationale taal en breidden het uit naar zowel de bevolking rond de steden als de inheemse groepen die tijdens de koloniale periode meer geïsoleerd waren gebleven.