Peter Magyar, premier van Hongarije, gebruikte de herdenking van de anti-Sovjetopstand van 1956 om te verklaren dat zijn land stevig verankerd is in een democratisch Europa. Voor het neogotische parlementsgebouw aan de Donau in Boedapest gaf hij een duidelijk signaal dat hij breekt met jaren van pro-Moskoubeleid onder zijn voorganger.
“Hongarije kan niet langer een veerboot zijn die tussen west en oost dobbert,” zei Magyar tegen het publiek. “In 1956 gaven de Hongaren een duidelijk antwoord: we horen bij een vrij en democratisch Europa. We willen betrouwbare bondgenoten zijn.” Zijn woorden klonken tijdens een politiek beladen bijeenkomst die zijn streven naar heroriëntatie op de Europese mainstream onderstreepte.
Magyar won in april de macht met een verpletterende verkiezingsoverwinning. Sinds zijn aantreden werkt hij aan het terugdraaien van de nauwe banden die de vorige regering onderhield met Rusland, ook na de grootschalige invasie van Oekraïne in 2022. Zijn regering heeft Russische diplomaten uit Boedapest gezet en probeert de relatie met Kyiv te herstellen.
De nieuwe leider wil Hongarije terugbrengen in de Europese mainstream. Deze koerswijziging moet miljarden euro’s aan bevroren EU-geld vrijmaken. Hongaarse studenten zijn ook weer toegelaten tot het Erasmus-uitwisselingsprogramma als onderdeel van de bredere verzoening.
Hoe we je hebben gemist.
De verslagen Fidesz-partij bleef weg bij de officiële herdenking. Partijleden stelden dat president András Baka, die sprak tijdens het officiële evenement, onrechtmatig was benoemd. In plaats daarvan organiseerde Fidesz een eigen bijeenkomst die begon met een boodschap van voormalig minister Balázs Hankó, die wordt vervolgd wegens verduistering en machtsmisbruik.
De kortstondige opstand begon op 23 oktober 1956, toen studenten in de hoofdstad in opstand kwamen tegen de Sovjetcontrole. Moskou sloeg de opstand dertien dagen later neer met tanks en troepen, met duizenden doden tot gevolg. De herdenking blijft een krachtig symbool van Hongarijes verlangen naar vrijheid en Europese integratie.