Precies 25 jaar geleden zette Pau Gasol zijn eerste stappen in de NBA met het shirt van de Memphis Grizzlies. Die 1 november 2001 markeerde het begin van een carrière die de perceptie van het Spaanse basketbal in de wereld zou veranderen.
Voordat Gasol er was, was Fernando Martín in 1986 de eerste Spanjaard die de NBA betrad. Zijn overstap was een daad van moed in een tijd waarin de oversteek van de Atlantische Oceaan neerkwam op een reis naar het onbekende. Vijftien jaar later maakte Gasol dat pad begaanbaar en veranderde het in een route die voor veel ander talent toegankelijk werd.
Daarnaast droeg ook de loopbaan van Amaya Valdemoro in de WNBA vanaf 1997 bij aan de normalisering van de aanwezigheid van Spaanse spelers in de Amerikaanse competities.
De omstandigheden rond het debuut van Gasol waren niet eenvoudig. Hij arriveerde in Memphis slechts elf dagen na de aanslagen van 11 september. Barça had de ontbindingsclausule peseta voor peseta geactiveerd, wat een zware financiële druk opleverde. Bovendien maakte de transfer van de ster van het team, Shareef Abdur-Rahim, zijn ontvangst aanvankelijk niet makkelijker.
Zonder Amerikaanse universiteitservaring en met een slanker postuur dan veel teamgenoten moest Gasol zich snel aanpassen. In de eerste trainingen werd hij een doelwit voor spelers die een plek in de selectie wilden veroveren. Zijn familie was de eerste weken niet aanwezig en het team trainde in de bescheiden faciliteiten van Rhodes College.
In zijn debuut tegen de Detroit Pistons in The Pyramid speelde Gasol 17 minuten zonder basisplaats en scoorde hij 4 punten. De Grizzlies verloren met 80-90 en de zaal was niet uitverkocht. Slechts ongeveer 250 supporters reisden vanuit Barcelona om de historische wedstrijd te zien.
Zijn aanpassing ging echter snel. In de tweede wedstrijd scoorde hij al 14 punten en enkele dagen later bereikte hij 27. Aan het einde van het seizoen werd hij uitgeroepen tot Rookie of the Year.
De 18 seizoenen durende NBA-carrière van Pau Gasol is inmiddels algemeen bekend. Zijn voorbeeld toonde aan dat succes in de Amerikaanse competitie mogelijk was en effende het pad voor de tientallen Spaanse spelers die nu in de NCAA en de NBA uitkomen.
Vijfentwintig jaar later herinnert zijn verhaal eraan dat zelfs de grootste talenten te maken krijgen met twijfels, angsten en moeilijkheden. Supersterren worden niet geboren, maar opgebouwd met hard werken, vastberadenheid en motivatie.