Fantasyverhalen gedijen op magie, maar auteurs hanteren het op heel verschillende manieren. Sommige systemen blijven los en mysterieus, terwijl andere strikte regels volgen met meetbare kosten. Beide benaderingen komen voor in high en low fantasy, en elk brengt zijn eigen sterke punten voor wereldopbouw en plot.
Het derde deel in de Lightbringer-serie geeft het duidelijkste beeld van de magie. Drafters onttrekken specifieke golflengtes licht aan de lucht en vormen die tot een vast materiaal dat luxin heet. Ze moeten de gewenste kleur zien of dichtbij staan om te slagen. Rood luxin brandt, oranje corrodeert en blauw breekt als glas. Overmatig gebruik vult de ogen van de drafter met de substantie, wat leidt tot blindheid, waanzin en transformatie tot een wight. De fysieke prijs geeft elke spreuk echt gewicht.
Het verhaal speelt in een alternatief napoleontisch tijdperk en Jonathan Strange & Mr Norrell behandelt magie als een gerespecteerde maar impopulaire tak van kennis. Beoefenaars bestuderen het via boeken en moeten de vastgelegde methodes exact volgen, anders dreigt rampspoed. Spreuken zijn verbonden met het land Engeland zelf en vereisen vaak rituelen, vergelijkingen en omgevingsmanipulatie. Het systeem voelt aards omdat het wetenschappelijk experiment weerspiegelt, met vallen en opstaan en mogelijke explosies.
Leigh Bardugo’s debuut introduceert het Grishaverse, waar magie de Small Science heet en geen materie uit het niets kan scheppen. Gebruikers, Grisha genoemd, manipuleren bestaande elementen en vallen in drie orden: Etherealki voor lucht en licht, Materialki voor objecten en Corporalki voor levende lichamen. Elke Grisha heeft een natuurlijke affiniteit voor zijn element nodig. De benadering presenteert magie als een precieze discipline in plaats van een onverklaarde kracht.
De eerste volledige Witcher-roman bouwt voort op de wereld uit eerdere korte verhalen. Witchers tekenen simpele runen in de lucht voor basiseffecten zoals vuur. Tovenaars en toveressen fungeren daarentegen als kanalen voor de oerkrachten van aarde, vuur, lucht en water. Beheersing blijft moeilijk, dus gebruiken ze hun macht spaarzaam. De twee systemen blijven eenvoudig maar passen bij de donkere fantasysetting.
De Malazan-prequel laat zien hoe magiërs een kanaal openen naar de Warrens, alternatieve dimensies vol pure magische energie. Ze onttrekken die energie en vormen die tot vuur, bliksem of genezing. Herhaald gebruik kan het zenuwstelsel beschadigen, blijvend fysiek of mentaal letsel veroorzaken of zelfs de gebruiker vernietigen. Duidelijke grenzen en een hoge prijs houden het systeem consistent in de grotere reeks.
Elk van deze raamwerken toont hoe regels en consequenties een verhaal kunnen verdiepen. Of ze nu verbonden zijn met licht, studie of andere werelden, de systemen belonen aandachtig lezen en verhogen de inzet bij elke spreuk.