Nieuw-Zeelandse verkiezingen hangen in de balans terwijl Opportunity Party historische doorbraak nastreeft

Rechts en links geblokkeerd, Opportunity mogelijk koningmaker in krappe race

De Nieuw-Zeelandse parlementsverkiezingen hebben een uiterst krap resultaat opgeleverd, waardoor beide grote politieke blokken geen duidelijke meerderheid hebben en de Opportunity Party voor het eerst in tien jaar als mogelijke koningmaker fungeert.

Met de helft van de stemmen geteld wijzen prognoses uit dat het rechts georiënteerde blok onder leiding van de National Party een kleine voorsprong heeft, maar mogelijk extra steun nodig heeft om comfortabel te kunnen regeren.

Laatste stemprognoses tonen impasse

Officiële voorspellingen van de Electoral Commission laten zien dat het door National geleide blok, inclusief de ACT party en New Zealand First, op koers ligt voor 66 zetels. Dat aantal ligt net boven de drempel die onder de huidige omstandigheden nodig is.

Het linkse blok van Labour, de Green Party en Te Pāti Māori komt uit op naar schatting 58 zetels. De Opportunity Party wordt geprojecteerd op zeven zetels, wat het een belangrijke rol geeft in coalitieonderhandelingen.

De partijstemmen halverwege de telling bedragen 29,4 procent voor National en 29,5 procent voor Labour. De Greens staan op 13,8 procent, ACT op 10,7 procent, New Zealand First op 9,5 procent en Opportunity op 5,6 procent.

Opportunity Party-leider claimt historisch moment

Opportunity-leider Qiulae Wong sprak zaterdagavond supporters toe in Auckland en noemde het resultaat een keerpunt.

Het ziet ernaar uit dat de Opportunity Party na tien jaar vanavond geschiedenis gaat maken. Jullie hebben gestemd voor eenheid in plaats van verdeeldheid. Jullie hebben gestemd om de Nieuw-Zeelandse politiek voorgoed te veranderen.

— Qiulae Wong, leider Opportunity Party, Toespraak tot supporters in Auckland

Overhang bemoeilijkt meerderheidsberekeningen

Het gemengde evenredige systeem van Nieuw-Zeeland heeft een overhang veroorzaakt die het parlement kan uitbreiden van de gebruikelijke 120 zetels naar 131. Daardoor stijgt de meerderheidsdrempel naar 66 zetels.

Een overhang ontstaat wanneer partijen meer kieskringzetels winnen dan hun partijstemmen normaal zouden rechtvaardigen. Zowel National als Te Pāti Māori zullen dit effect naar verwachting veroorzaken.

Volgens de huidige prognoses krijgt National geen lijstzetels, waardoor mogelijke uittreding dreigt voor senior figuren als minister van Financiën Nicola Willis en voorzitter Gerry Brownlee.

Wong toont bereidheid tot onderhandelen

Wong bevestigde dat haar partij eerst het grootste blok, momenteel National, zal benaderen om coalitieopties te verkennen. Ze gaf aan dat het landbelastingvoorstel van de partij geen ononderhandelbaar punt hoeft te zijn.

Premier Christopher Luxon heeft eerder een coalitie met Opportunity uitgesloten vanwege het belastingbeleid, hoewel Wong flexibiliteit suggereerde.

Andere leiders roepen op tot voorzichtigheid

New Zealand First-leider Winston Peters waarschuwde supporters tegen voorbarige conclusies over de uitslag.

Veel mensen laten zich hier en nu meeslepen door wat de uitslag betekent. Het zou verstandig zijn als ze hun oordeel nog even uitstellen.

— Winston Peters, leider New Zealand First, Toespraak tot supporters

ACT-leider David Seymour toonde zich verrast over Luxons standpunt en suggereerde dat als Opportunity in het parlement komt, het logisch zou zijn om de partij bij de regeringsvorming te betrekken.

Kiezers verschuiven naar kleinere partijen

Beide grote partijen hebben het moeilijk gehad. National slaagde er niet in aan te tonen dat het de kosten van levensonderhoud kan verlichten, ondanks zijn economische boodschap. Labour slaagde er evenmin in een sterk alternatief te presenteren, waardoor kiezers kleinere partijen steunden.

Mocht de huidige regering de macht verliezen, dan zou dat de eerste keer in het moderne tijdperk zijn dat een regering na één termijn van drie jaar wordt verslagen.

Tags bij dit artikel