Terwijl zijn nieuwe film Her Private Hell in de bioscopen komt, kijkt filmmaker Nicolas Winding Refn terug op de chaotische totstandkoming van zijn neo-noirfilm Drive uit 2011. Vijftien jaar later geldt de film als een van de meest kenmerkende werken van deze eeuw, die Ryan Gosling tot een icoon maakte en Refn bevestigde als een gedurfde stem in de moderne cinema.
Refn beschrijft Her Private Hell als zijn eerste project in bijna tien jaar: een met neonlicht doordrenkt verhaal over een jonge vrouw in een futuristische stad. De film volgt op een levensbedreigende medische noodsituatie waarbij hij meer dan twintig minuten klinisch dood was. Die confrontatie met de dood maakte hem scherper bewust van tijd en creatieve keuzes.
Het maakte me heel bewust van tijd. Als je je tijd gebruikt, kies dan goed, want als het voorbij is, is het voorbij.
Hij ziet de film als een bewuste tegenhanger van algoritme-gedreven content en benadrukt dat cinema moet provoceren in plaats van alleen maar te behagen. Refn beschouwt het scherm als een ruimte voor gedeelde verbeelding, niet voor passief consumeren.
Refn herinnert zich dat tijdens de productie bijna niemand in Drive geloofde. De meesten wezen het af en sommige crewleden wilden hun naam van de film halen vóór de première op het Cannes Film Festival. De regisseur merkt op dat de film daar verdeelde reacties opriep, net als zijn nieuwste werk.
De meeste mensen haatten het. Tot aan de première in Cannes waren er mensen die hun naam van de film wilden halen.
Het festival keerde het tij. Refn won de prijs voor beste regisseur, waarna de film uitgroeide tot een klassieker. De weg ernaartoe omvatte een afgeblazen project met Harrison Ford en een intense creatieve sessie in Goslings auto.
Gosling nam contact op met Refn nadat hij diens eerdere films had bewonderd. Refn werkte toen aan een script van Paul Schrader dat voor Ford bedoeld was, maar de ster wees het centrale uitgangspunt af dat zijn personage zou sterven. Hun eerste etentje verliep ongemakkelijk omdat Refn ziek en onder de medicijnen was.
We hadden een heel eigenaardig gesprek waarbij we nauwelijks praatten. We keken elkaar niet aan omdat ik mijn lichaam niet kon bewegen. Het was alsof een blind date verschrikkelijk was verlopen.
Op de terugweg klonk op de radio het powerballad van REO Speedwagon. Refn begon te zingen en te huilen. Dat moment kristalliseerde het project: een nachtelijke chauffeur die emotionele bevrijding zoekt via muziek en beweging. Gosling tekende meteen.
Scenarioschrijver Hossein Amini sloot zich aan bij Refn in een gehuurd Hollywood-huis dat veranderde in een levend-werkende commune. Carey Mulligan kwam voor een meeting en bleef. Editor Matt Newman trok in om beneden de beelden te monteren terwijl boven de revisies doorgingen. Refn raakte later overtuigd dat het pand spookte en durfde er ’s nachts niet alleen te blijven.
Het was net echt, zoals ik me de jaren zeventig voorstel — zonder cocaïne.
Het script bleef veranderen, zelfs nadat de camera’s draaiden. Refn leverde op de eerste draaidag een herziene versie in waarbij dialogen en conventionele achtergrondverhalen werden geschrapt. Hij legt uit dat de Driver met opzet ongedefinieerd blijft.
Refn ging de Driver zien als een moderne superheld die onschuld beschermt, een idee dat de iconische schorpioenjas inspireerde, ontleend aan Kenneth Angers Scorpio Rising. De cruciale liftscène ontstond op de set, niet op papier. Refn raadpleegde Gaspar Noé over de schedelverpletterende sequentie maar paste die aan aan tijd en budget.
Ik had sterk het gevoel dat we één persoon waren. Ik denk nog steeds dat we dat op een bepaalde manier zijn.
Vandaag de dag genieten Drive en de synth-soundtrack van klassieke status. Refn gelooft dat een nieuwe samenwerking met Gosling nog steeds mogelijk is. Het tweetal heeft al twee films samen gemaakt en zou er nog een derde kunnen maken.