De triomf van de Spaanse selectie op het wereldkampioenschap voetbal heeft de controverses die de competitie voor aanvang omringden naar de achtergrond verdrongen. Onderwerpen als de hoge ticketprijzen, de lange afstanden tussen de speelsteden en de impact op de prestaties van de teams, samen met de afname van de gemiddelde kwaliteit door de uitbreiding naar 48 deelnemers, hebben aan relevantie ingeboet door de resultaten op het veld.
Ook de organisatorische complicaties in de Verenigde Staten tijdens het bewind van Donald Trump en de MAGA-beweging, waaronder visumweigeringen en de perceptie van juridische onzekerheid door politieke invloeden op de FIFA, zijn naar de achtergrond verdwenen.
Zoals gebruikelijk na elke editie heeft de FIFA al uitgeroepen dat dit het beste wereldkampioenschap voetbal ooit was. De organisatie benadrukt de inkomstenstroom, de vlekkeloze organisatie en het enthousiasme van het publiek. Volgens de logica van de bond: als het format met 48 teams zo goed werkte, kan een nog groter toernooi de opbrengsten verder verhogen.
Hoewel een voorstel voor 64 teams nog niet officieel is, circuleren er al proefballonnen over die mogelijkheid. De FIFA heeft geen externe consensus nodig om het goed te keuren en het publiek zou de vernieuwing volgens de analyse zonder weerstand consumeren. Het debat over kwaliteitsverlies wordt als ondergeschikt beschouwd aan de toename van kijkers en inkomsten.
De geschiedenis van het toernooi toont een gestage uitbreiding: begonnen met 12 teams, daarna 16 tot 1978, vervolgens 24 tussen 1982 en 1994, 32 van 1998 tot 2022 en uiteindelijk 48 in de laatste editie. Een sprong naar 128 teams zou organisatorisch haalbaar zijn dankzij het model met meerdere speelsteden dat al in andere toernooien is beproefd.
Het idee is om de 128 teams te verdelen in acht groepen van 16, elk in een ander land, met groepsfase en knock-outwedstrijden tot de halve finales. De 16 overgebleven teams zouden zich verplaatsen naar een negende land voor een eindfase met vier groepen van four, halve finales en finale.
Het wereldkampioenschap voetbal van Mexico 1970 duurde 22 dagen. Dat van de Verenigde Staten in 2026 liep op tot 39 dagen. Met een strak schema van wedstrijden om de drie dagen zouden de voorrondes in 15 dagen per groep kunnen worden afgerond. Met reistijden en de eindfase erbij komt het totaal uit op ongeveer 39 of 41 dagen, zonder het huidige toernooi significant te verlengen.
Onder de genoemde voordelen vallen de mogelijke terugkeer van teams als Italië, de toevoeging van grote markten als China of India, en de kans voor landen als Saoedi-Arabië, Qatar of Argentinië om lokale fases te organiseren tegen lagere kosten. De televisierechten zouden extra miljoeneninkomsten opleveren.
De analyse concludeert dat voetbal wordt gemeten aan de hand van het aantal toeschouwers en het gegenereerde geld, niet aan abstracte kwaliteitsnormen. Daarom verschijnt de uitbreiding naar 128 teams als een optie met meer voordelen dan nadelen.