Weinig Amerikaanse coming-of-agekomedies evenaren het rauwe ongemak en de scherpe observatie in Mustache. Scenarist-regisseur Imran J. Khan maakt zijn speelfilmdebuut met een tweetalig verhaal rond de dertienjarige Ilyas, een Pakistaans-Amerikaanse jongen gespeeld door nieuwkomer Atharv Verma. De film volgt zijn ongemakkelijke overstap van een particuliere islamitische school in San Jose naar een gewone openbare middelbare school en legt de dubbele vervreemding vast die hij zowel thuis als onder leeftijdgenoten ervaart in de setting van de Bay Area halverwege de jaren negentig.
Verma levert een opvallende prestatie als de kleine, voortdurend uitgeputte Ilyas. De acteur geeft uitputting weer via zowel lichaamstaal als expressieve vertelstem die een fantasierijke innerlijke wereld onthult, gevormd door sciencefictioninvloeden zoals Back to the Future. Hoewel Ilyas uitblinkt in het in zijn hoofd in kaart brengen van sociale regels, blijven zijn gesproken woorden behoedzaam en eenvoudig, wat de kloof tussen zijn rijke gedachten en beperkte zelfvertrouwen benadrukt.
Financiële druk op vader Hameed (Rizwan Manji) dwingt de verandering af. Met vijf monden te voeden en een worstelend nieuw bedrijf haalt Hameed Ilyas van de vertrouwde islamitische school en schrijft hem in op het openbaar onderwijs. Ilyas laat zijn crush Yasmeen (Ayana Manji) achter, maar houdt contact via instant messenger terwijl hij manieren bedenkt om terug te keren naar koranstudie. Pesten volgt hem ongeacht de omgeving, maar de nieuwe school vermindert in elk geval het gevoel op te vallen als etnische buitenstaander.
Het verhaal opent met een religieus debat over het scheren van Ilyas’ bovenlip, wat terugkerende close-ups van huid en haar oplevert die zijn hyperbewustzijn onderstrepen. Zijn pogingen om door de Amerikaanse cultuur te zijn gecorrumpeerd, zoals het stiekem meenemen van McDonald’s naar huis, mislukken vaak zonder hulp. Die hulp komt via Yasmeen, die nep-e-mails van een vriendin op de gezinscomputer opstelt in de hoop een overplaatsing terug te forceren.
De complicaties stapelen zich op wanneer de verzonnen berichten leunen op de echte klasgenoot Liz Park (Melody Cao), een geestige leerling die echte interesse wekt bij Ilyas nadat hij haar volgt naar de dramales van de ondersteunende Miss Martin (Alicia Silverstone). Er ontstaat een pril sociaal leven dat ingaat tegen zijn oorspronkelijke plan om te ontsnappen.
Khan bouwt uitbundige humor rond de groeiende leugens, terwijl Verma de chaos verankert in geloofwaardige angst. Eenvoudige keuzes, zoals het in de steek laten van een andere Zuid-Aziatische buitenstaander voor coolere leeftijdsgenoten, krijgen zwaar gewicht door zorgvuldige reactieshots. Het resultaat voelt geleefd in plaats van nostalgisch en plaatst het publiek rechtstreeks in de ongemakkelijke momenten die de kleine inzet enorm doen aanvoelen.
Hoewel het verhaal tegen het einde vertraagt, levert de focus van de regisseur op het in kaart brengen van onuitgesproken sociale grenzen een organisch ritme en gedenkwaardige evenwichtsscènes op. Mustache weerspiegelt uiteindelijk de kwetsbare, absurde werkelijkheid van zelfontdekking met pijnlijke helderheid.