Musea zetten AI, tastbare technologie en zintuiglijke tours in voor blinde bezoekers

Projecten van Cleveland tot Milaan en Lima tonen hoe instellingen verder gaan dan simpele braillelabels naar rijkere, inclusievere ervaringen.

Musea zetten zich sterker in om collecties toegankelijk te maken voor blinde en slechtziende mensen, en gaan daarbij veel verder dan simpele braillelabels. Yusuf Osman, een historicus en toegankelijkheidsadviseur die slechtziend is, daagde onlangs het British Museum uit over de omgang met de Bayeux Tapestry-tentoonstelling die in september opende.

Osman stelde dat het ontbreken van audiodescriptietours blinde bezoekers uitsloot van wat het museum als tentoonstelling van de eeuw presenteerde. Het instituut voegde later een app-gebaseerde audiotour toe voor alle bezoekers en kondigde aan een speciale audiodescriptieversie te onderzoeken. Er staat een audiodescriptietour op locatie gepland voor maart 2027 en een British Sign Language-tour voor mei.

British Museum krijgt kritiek op vertraagde tours

Het tijdschema heeft scherpe kritiek opgeroepen. “Door ons tot maart te laten wachten, missen we dat hele gevoel van een gedeelde ervaring, wanneer mensen enthousiast zijn en op social media posten,” zei Osman. Sonali Rai van het Royal National Institute of Blind People (RNIB) noemt de voorzieningen voor blinde bezoekers in musea op zijn best inconsistent. Ze merkt op dat sommige presentaties niet meer bieden dan een klein braillelabel met de kunstenaar, datum en een korte notitie, terwijl ziende bezoekers overal rijke visuele context krijgen.

Cleveland Museum of Art gebruikt AI om hele collectie te beschrijven

Andere instellingen tonen bredere benaderingen. Het Cleveland Museum of Art in Ohio heeft gedetailleerde audiodescripties gemaakt voor meer dan 68.000 objecten in de collectie. Medewerkers schreven eerst toegankelijke teksten voor 1.600 belangrijke werken die zowel artistieke betekenis als visuele verschijning uitleggen. Daarna werd AI ingezet om beschrijvingen voor de rest te genereren. “AI hielp ons iets te bereiken dat anders jaren had gekost,” zei Jane Alexander, chief digital information officer van het museum.

Slimme brillen brengen AI-beschrijvingen naar galerij in Milaan

In Milaan test de Pinacoteca di Brera AI-brillen die zijn geschonken door Meta en EssilorLuxottica. Bezoekers met slechtziendheid kunnen voor acht geselecteerde schilderijen, waaronder Caravaggio’s Supper at Emmaus, staan en beschrijvingen horen die met input van de galerij en organisaties voor slechtzienden zijn gemaakt. De brillen verbinden ook met de Be My Eyes-dienst, die gebruikers koppelt aan vrijwilligers voor realtime hulp. “Dat kan het verkennen van de galerij zijn, of wanneer een bezoeker vraagt: ‘Ik heb mijn sleutels laten vallen, kun je me vertellen waar ze zijn?’” zei Maxine Williams, vicepresident toegankelijkheid bij Meta.

Tastbare ervaringen en menselijke gidsen bieden low-tech alternatieven

Niet elke oplossing vereist geavanceerde technologie. Amar Latif van het Britse reisbureau Traveleyes wijst op het Museo Larco in Lima, Peru, waar medewerkers slechtziende bezoekers uitnodigen om replica’s van Inca-artefacten buiten aan te raken en hun doel te raden via tast en textuur. In Manchester rekruteerde het Science and Industry Museum lokale kinderen met slechtziendheid om een audiotrail te maken en op te nemen voor de tentoonstelling Operation Ouch! in 2025. “Als je jong bent, krijg je iemand met een vergelijkbare ervaring die je begeleidt,” zei Fiona Slater van de Science Museum Group.

Multisensorische presentaties laten bezoekers direct met objecten omgaan

Hannah Thompson, hoogleraar aan Royal Holloway, University of London, pleit voor multisensorische museumpraktijken. Een voorbeeld uit haar werk is een 1.400 jaar oud Moche-pot in de vorm van een ara in het Museum of Archaeology and Anthropology in Cambridge. Bezoekers kunnen een replica hanteren terwijl een curator het origineel demonstreert in een audiodescriptie- en BSL-getekende video. De pot was ontworpen om vloeistof vast te houden en fluitgeluiden te produceren wanneer hij wordt bewogen, een effect dat alleen volledig tot zijn recht komt via tast en geluid.

Tactiele prints en braillekunst vergroten zintuiglijke toegang

Het RNIB werkte mee aan de fotografie-tentoonstelling World Unseen in 2024 in Somerset House in Londen. De show combineerde soundscapes, braille, audiodescriptie en verhoogde tactiele prints. Mathew Faulkner, bekend als Mr Dot, maakt kunstwerken die kleurgecodeerde braille combineren die leesbaar is voor blinde bezoekers met visuele aantrekkingskracht voor ziende publiek. “Wanneer volwassenen een tentoonstelling bezoeken en ontdekken dat ze het kunstwerk mogen aanraken en verkennen, worden ze bijna weer kinderen,” zei hij.