Noord-Macedonische filmmaker Milcho Manchevski brengt zijn nieuwste project naar de competitie van het Tokyo International Film Festival. De donkere komedie volgt een broer en zus die aan de rand van de samenleving overleven door bronzen bustes van nationale helden en putdeksels te stelen voor oud metaal.
Het verhaal draait om Malina en Viktor, die leven aan de randen van het postcommunistische Macedonië. Een mislukte diefstal laat Viktor ernstig gewond achter, waardoor Malina een riskante deal moet sluiten met een oneerlijke arts. Het tweetal vlucht en vindt tijdelijk onderdak bij de blinde, rijke moeder van de arts, Todora.
Manchevski zei dat hij de zelden getoonde liefde tussen broer en zus centraal wilde stellen in de film. Hij beschreef die als fel, ingewikkeld en soms pijnlijk, maar toch onvoorwaardelijk op een manier die weinig andere relaties evenaren. Traditionele Macedonische liederen over de toewijding van een zus hielpen de toon te bepalen, met zowel ontroering als schok.
Ze zijn verre van ideale mensen. Maar ze verdienen begrip en genegenheid. Ik ben geïnteresseerd in mensen zoals ze zijn, met hun tegenstrijdigheden, niet als voorbeelden van hoe mensen zich zouden moeten gedragen.
Het project ondervond jaren vertraging nadat Manchevski corruptie meldde bij het filmagentschap van Noord-Macedonië, claims die de premier bereikten. Hij deed aangifte in 2020 en 2022. De film kreeg in 2023 voorlopige goedkeuring, maar de regisseur ondervond politieke druk, media-aanvallen en rechtszaken. Uiteindelijk won hij twee rechtszaken, met steun van de Staatscommissie voor de Preventie van Corruptie en het Rijksauditbureau.
Internationale steun kwam van het Filmfestival van Venetië, Whistleblowing International en Transparency International. Manchevski benadrukte dat zijn ervaring niet voor alle Macedonische filmmakers geldt, maar dat het blokkeren van een kunstenaar om politieke redenen wijst op diepere institutionele problemen.
De gestolen bustes symboliseren waarden die een samenleving beweert te koesteren terwijl ze mensen zoals de broer en zus verwaarloost. De putdeksels staan voor alledaagse infrastructuur die gevaarlijk wordt wanneer ze verdwijnt en letterlijk en figuurlijk de maatschappelijke rot verbergt. Manchevski merkte op dat armoede pijnlijk en ontmenselijkend is, niet pittoresk, en waarschuwde tegen het romantiseren ervan of doen alsof persoonlijke veerkracht alleen structurele tekortkomingen kan overwinnen.
Het verhaal ontvouwt zich in twee delen. Het eerste volgt de broer en zus door een chaotische buitenwereld. Het tweede richt zich op hun innerlijke leven. De regisseur vermeed strikte genreformules en stelde dat het leven wreedheid mengt met vrijgevigheid en humor met ontbering, en dat films dat ook moeten doen.
De film is een coproductie van Noord-Macedonië, Bulgarije, Servië, Albanië, Italië en het Verenigd Koninkrijk. Hoofdproducent Jane Kortoshev werkte via Banana Film, met partners als Gala Film, Sense Production, Tirana Film Institute, Berkeley Media Group en Amarcord Production. Coccinelle Film verzorgt de wereldwijde verkoop.
De cast bestaat uit Sara Klimoska, Filip Trajkovikj, Sonja Mihajlova, Dejan Lilich en Petar Mirchevski. Stefano Falivene was de cameraman. Manchevski draaide in dezelfde periode ook de documentaire Good People over de slachtoffers van de brand in de nachtclub van Kočani.
Dit is de vierde keer dat Manchevski op het Tokyo-festival te zien is. Zijn vorige film Kaymak deed er in 2022 mee. Eerdere werken zijn onder meer Dust uit 2001 dat opende in Venetië, Shadows, Mothers, Willow en een aflevering van de HBO-serie The Wire. Zijn volgende project, Homecoming, onderzoekt spijt en vergeving in een sobere emotionele vertelling.