M. Night Shyamalan heeft een carrière opgebouwd die gekenmerkt wordt door scherpe schommelingen tussen lof en spot. Vroeg succes positioneerde hem als een groot talent, maar verschillende projecten maakten hem al snel tot mikpunt van spot. Weinig films vatten dit contrast duidelijker samen dan zijn release uit 2006 Lady in the Water.
De film volgde op The Village en ontstond uit verhalen die Shyamalan deelde met zijn jonge dochters. Hij heeft het beschreven als een origineel werk in plaats van een bewerking van bestaand materiaal. Het verhaal draait om appartementbeheerder Cleveland Heep, gespeeld door Paul Giamatti, die een mysterieuze jonge vrouw genaamd Story ontmoet, vertolkt door Bryce Dallas Howard, in het zwembad van het gebouw.
Story blijkt een waternimf uit een andere wereld. Shyamalan omarmt de sprookjeselementen zonder terughoudendheid en laat het verhaal zich ontvouwen met bewuste eenvoud en emotionele directheid.
In een interview met GQ uit 2021 noemde Shyamalan Lady in the Water als een van zijn werken. Hij zei: ‘De films waar ik de meeste affiniteit mee heb, zijn degene die die eigenzinnige aard hebben behouden.’ De film staat samen met Unbreakable en The Visit op zijn lijst van persoonlijke favorieten.
Familie en gezelschap lopen als een rode draad door het verhaal. De bewoners van het appartementencomplex vormen onverwachte verbindingen die Shyamalan’s interesse in menselijke relaties onderstrepen. De eigen rol van de regisseur als vader kleurt de toon, met een mengeling van verwondering en een vleugje onbehagen die typerend is voor slaapverhalen.
Cinematograaf Christopher Doyle gaf de beelden een versterkte, surrealistische kwaliteit. Giamatti levert een neurotische maar herkenbare prestatie als een man die het onmogelijke geleidelijk accepteert. Howard geeft de fantastische kant met stille overtuiging gestalte.
Critici uit die tijd hadden bezwaar tegen de casting van Shyamalan in een substantiële rol en de toevoeging van een zelfgenoegzaam filmcriticuspersonage gespeeld door Bob Balaban. Plotgaten en dialogen trokken scherpe kritiek die ook in reacties op latere films van hem doorklinkt.
Het project verscheen toen Shyamalan nog als een prominente studioregisseur werkte. De gedurfde keuzes weerspiegelen een ongefilterd zelfvertrouwen. In latere jaren is hij overgestapt op soberder, zelf gefinancierde producties, maar de film uit 2006 toont al tekenen van die evoluerende sensibiliteit.
Gebreken blijven zichtbaar bij een herziening. Toch geeft de oprechte toewijding van de film aan zijn uitgangspunt het een eigen aantrekkingskracht die fans die het op zijn eigen voorwaarden benaderen blijft boeien.