Lula wint Braziliaanse tweede ronde ondanks voorspellingen van nederlaag

Linkse leider haalt 51,8 procent van de stemmen tegen Flávio Bolsonaro in een krappe race met beschuldigingen en marktonzekerheid.

President Luiz Inácio Lula da Silva boekte een late opmars en won de Braziliaanse presidentsverkiezingen, waarmee een rechtse verschuiving in delen van Latijns-Amerika werd gekeerd en analisten werden verrast die de kansen van de ervaren leider al hadden afgeschreven.

Krappe uitslag leidt tot marktonrust

Kiesautoriteiten verklaarden Lula tot winnaar met 51,8 procent van de stemmen tegen 48,2 procent voor Flávio Bolsonaro. De verkiezingen vonden plaats te midden van beschuldigingen van kiezersonderdrukking en een verlengde stemperiode op de laatste zondag. De uitslag doorkruist de verwachtingen van investeerders die hadden gerekend op een terugkeer van de familie Bolsonaro aan de macht.

De markten staan een scherpe daling tegemoet op de eerstvolgende handelsdag. Handelaren die fiscale verkrapping verwachtten bij een overwinning van Bolsonaro, krijgen nu te maken met aanhoudende onzekerheid en mogelijke verkoop van activa.

Analisten zien uitslag als afwijzing van het alternatief

Dit was een verkiezing van afwijzing. Het was in wezen een campagne gevoerd door jongeren op straat en via sociale media met recent gekozen parlementsleden. De verandering kwam van buiten, niet van binnen de campagne.

— Thomas Traumann, politiek analist en voormalig perschef van oud-president Dilma Rousseff, Reacties na de uitslag van de tweede ronde

De overwinning markeert Lula’s vierde ambtstermijn en verlengt een politieke carrière die meer dan vier decennia beslaat. Het betekent een tegenslag voor de populistische beweging rond oud-president Jair Bolsonaro, wiens zoon de familievlag in de race droeg.

Economische uitdagingen en sociale verdeeldheid wachten nieuw bewind

Brazilië blijft ideologisch verdeeld. Lula moet oplopende staatsschuld, hoge rente en recordaantallen huishoudens met betalingsproblemen aanpakken. Investeerders maken zich zorgen of de nieuwe regering fiscale discipline kan herstellen zonder sociale programma’s op te geven.

Hij denkt misschien dat hij carte blanche heeft gekregen, maar hij is herkozen in een omgeving van institutionele kwetsbaarheid. Hij zal een coalitie moeten vormen, ook al stuurt zijn overwinning een krachtig signaal naar de radicale rechterzijde, die zal moeten heroverwegen hoe zij opereert.

— Creomar de Souza, oprichter en CEO van Dharma Political Risk and Strategy, Analyse na de stemming

Campagnemaatregelen en regionale loyaliteit blijken doorslaggevend

In de slotweken voerde Lula gerichte steunmaatregelen in, waaronder uitgebreide gezinsuitkeringen via het Bolsa Família-programma, een verbod op online gokken, mogelijkheden tot herfinanciering van consumentenschulden en bredere toegang tot afslankbehandelingen via de publieke gezondheidszorg. Steun uit de noordoostelijke regio bleek cruciaal in de eindfase.

Het noordoosten gaat dit land opnieuw redden.

— Antonio Avelino, 73, taxichauffeur in São Paulo, Reacties een week voor de tweede ronde

Erfenis en toekomstige prioriteiten

De president heeft beloofd anders te gaan besturen en langdurige structurele problemen aan te pakken. Prioriteiten zijn onder meer duidelijke regels voor de kritieke mineralensector, waar Brazilië over de op een na grootste reserves van zeldzame aardmetalen ter wereld beschikt. Andere doelen betreffen hervormingen van het justitiële systeem na recente schandalen.

Internationaal handhaafde Lula een soevereine koers bij het onderhouden van betrekkingen met de Verenigde Staten. De uitslag laat Brazilië en Mexico achter als opvallende linksgeleide landen in een regio die meerdere politieke wisselingen heeft doorgemaakt.

Tags bij dit artikel