Locarno’s StepIn think tank viert dit jaar zijn vijftiende editie met een scherpe focus op “Power, People, Data and the Future of Film”. Het evenement brengt filmmakers, distributeurs, analisten en academici samen om te onderzoeken hoe technologie, marktdynamiek en verschuivende machtsverhoudingen de onafhankelijke cinema veranderen.
Marcello Paolillo, die Locarno Pro, StepIn en het U30 Project leidt, blikte terug op de nadruk van vorig jaar op de bereidheid van de onafhankelijke cinema om risico’s te nemen. Die discussie leidde tot een duidelijke conclusie: veilig spelen levert zelden iets op. Het publiek reageert op originele, verrassende en emotioneel eerlijke verhalen, terwijl de sector nu opereert te midden van algoritmes, geavanceerde data-instrumenten en AI-systemen die onzekerheid juist willen minimaliseren.
Het programma benadert deze krachten vanuit vier samenhangende invalshoeken. Deelnemers zullen creatieve vrijheid afwegen tegen algoritmische formules en brancheconsolidatie, duurzame financieringsmodellen verkennen die private investeerders verbinden met sales agents, de rol van cinema in activisme en maatschappelijke relevantie bespreken en de werkelijke kosten van inclusieve carrières onder de loep nemen.
Analist Stephen Follows opent de sessies met een prikkelende lezing getiteld “Fear, Lies, and the Illusion of Control”. Hij betoogt dat de sector al decennia investeert in instrumenten die onzekerheid moeten temmen, van casting van sterren en testvoorstellingen tot moderne algoritmes. Hoewel deze methodes soms marginale winst opleveren, creëren ze vaak een vals gevoel van beheersing.
For a century, this industry has bought tools that promise to control the inherent uncertainty in an arts-based business. This has included the use of stars, test screenings, tracking surveys, franchises, and now algorithms.
Follows waarschuwt dat bedrijven die deze systemen omarmen, geneigd zijn vragen te stellen die de tools kunnen beantwoorden en belangrijker creatieve vraagstukken links laten liggen. Bekende franchises verbeteren de kansen, maar mislukken nog steeds regelmatig, en het financiële voordeel vloeit vaak naar de sterren in plaats van naar de films zelf.
De analist wijst er ook op dat grote platforms enorme hoeveelheden data verzamelen, maar daar weinig van delen met makers. Een klein deel van de titels neemt het merendeel van de kijktijd voor zijn rekening. De echte dreiging ligt niet in de productie, maar in de ontdekking, waar menselijke smaak en festivalprogrammering essentiële tegenwichten blijven tegen algoritmische poortwachters.
Het openingsdebat heeft distributeur Andrea Occhipinti van Lucky Red, Yasmine Talli van mk2 en professor Doris Ruth Eikhof van de University of Glasgow als sprekers. Paolillo merkt op dat Occhipinti’s recente samenwerking tussen Lucky Red en Studiocanal actuele inzichten biedt in consolidatie. Talli brengt directe ervaring met het in stand houden van ambitieuze auteursprojecten in moeilijke markten.
Statistics about women in film remain discouraging: women are still less likely than men to hold influential positions and be celebrated for their work. It’s important to keep looking at them, as they tell an important story and are powerful evidence, but just focusing on statistics creates an incentive to ‘just bring more women in.’ That’s a big mistake. We need to make sure that women can stay and succeed.
Eikhof pleit voor blijvende steun aan productiebedrijven zodat vrouwen uit diverse achtergronden kunnen floreren. Ze benadrukt dat echte vooruitgang de hele sector ten goede komt en geen enorme investeringen vereist.
Activisme en politieke betrokkenheid vormen een ander belangrijk thema. Recente films als “Parasite”, “The Zone of Interest”, “One Battle After Another”, “Sinners” en “The Voice of Hind Rajab” hebben het publieke debat aangewakkerd met hun sociale en ethische vragen. Opmerkingen van Wim Wenders op de Berlinale en van Paul Laverty en Park Chan-wook in Cannes brachten de oude vraag weer naar boven of cinema van nature politiek is.
Ondanks de snelle technologische veranderingen en de toenemende concentratie van macht blijft Paolillo hoopvol. Hij heeft herhaaldelijk voorspellingen gehoord over het einde van de onafhankelijke cinema, maar nieuwe generaties en onverwachte films blijven haar vitaliteit bewijzen. StepIn bestaat om diverse stemmen samen te brengen, moeilijke vragen te stellen en het volgende hoofdstuk voor de sector te verbeelden.