La Quiniela, het klassieke voorspellingsspel over de Spaanse voetbalcompetitie dat grote verwachtingen wekt bij de deelnemers, wordt tachtig jaar en viert dat met uitstekende gezondheid en een belangrijke vernieuwing: de definitieve toevoeging van vier wedstrijden van de Liga F aan het formulier.
Het huidige format ontstond op 22 september 1946 met een eerste formulier van zeven wedstrijden voor twee peseta. Deelnemers moesten de exacte uitslag van elke wedstrijd voorspellen. Die speeldag telde 38.530 deelnames en slechts 62 winnende formulieren. De hoogste prijs bedroeg 9.603 peseta voor twee winnaars, een bedrag dat vandaag overeenkomt met ongeveer 15.000 euro gecorrigeerd voor inflatie.
Twee jaar later werd de structuur ingevoerd die bijna onveranderd is gebleven: veertien wedstrijden met de drie klassieke opties 1X2. De prijzen werden verdeeld onder wie veertien of dertien resultaten juist had, en de bedragen waren omgekeerd evenredig aan het aantal winnaars. In de loop der tijd werd het aantal te voorspellen resultaten uitgebreid tot tien.
In 1988 werd de ‘pleno al quince’ geïntroduceerd, een extra wedstrijd die alleen meetelde als de veertien voorgaande juist waren. Sinds 2014 moet ook het aantal doelpunten in die wedstrijd worden voorspeld. Op 1 oktober 2017 verscheen voor het eerst een wedstrijd van de Liga F in dit onderdeel.
Een van de meest memorabele momenten vond plaats op 4 februari 1968. Gabino Moral Sanz, een achttienjarige boer uit Valbuena de Duero (Valladolid), voorspelde alle uitslagen met behulp van een dobbelsteen en won 30.204.428 peseta, een fortuin in die tijd. Zijn verhaal droeg bij aan de populariteit van het spel.
Een andere mediagenieke prijs viel in maart 1983: 301 miljoen peseta voor een formulier uit Madrid dat werd gedeeld door een vriendengroep. De hoogste prijs tot nu toe werd op 2 oktober 2005 in Reus (Tarragona) toegekend: 9.089.888,93 euro.
La Quiniela heeft sporen nagelaten in de Spaanse film met titels als ‘La quiniela’ (1960), ‘Jenaro, el de los catorce’ (1974) en ‘Uno Equis Dos’ (2025). De aanwezigheid ervan weerspiegelt hoe het spel decennialang dromen van sociale stijging heeft gevoed.
Sinds het begin gaat 55 procent van de opbrengst naar prijzen. De rest heeft sociale en sportieve doelen gefinancierd. Na het koninklijk besluit van 6 mei dat sinds 1 juli van kracht is, verdeelt de Consejo Superior de Deportes 45,50 procent van de opbrengst van de Impuesto sobre Actividades de Juego over het professioneel voetbal: 30,50 procent voor de mannencompetitie, 15 procent voor de vrouwencompetitie, 49,95 procent voor de provinciale deputaties en 4,55 procent voor de Real Federación Española de Fútbol bestemd voor het niet-professioneel voetbal.