Kiezers bij de recente midterms gaven een duidelijk signaal dat huishoudbudgetten nog steeds onder druk staan door hoge kosten van levensonderhoud. De resultaten intensiveren de aandacht voor Federal Reserve voorzitter Kevin Warsh en of hij prioriteit geeft aan inflatiebeheersing of tegemoetkomt aan de voorkeuren van het Witte Huis voor lagere leenkosten.
De kern van de uitdaging voor Amerikaanse gezinnen ligt bij de beperkte beschikbaarheid van essentiële goederen en diensten, niet bij een brede prijsstijging. Recente data toonden een stijging van het algemene prijsniveau met 3,6 procent. Apollo Global Management hoofdeconoom Torsten Slok berekent dat het bereiken van de Fed-doelstelling van 2 procent een verhoging van de beleidsrente met nog eens 2,75 procentpunt naar 6,75 procent zou kunnen vereisen. Zo’n stap lijkt overdreven gezien de huidige omstandigheden.
De economie vertoont een bescheiden oververhitting die mogelijk een gematigde rentewijziging rechtvaardigt. Dat rechtvaardigt niet de agressieve verkrapping die nodig is om het doel van de centrale bank te halen. Hoge prijzen in belangrijke sectoren zijn direct te herleiden tot knelpunten in huisvesting, gezondheidszorg, energieproductie en arbeidsbeschikbaarheid, versterkt door handelsbelemmeringen. Deze factoren vallen buiten het primaire instrumentarium van de Fed.
Langetermijntrends onderstrepen de grenzen van alleen monetair beleid. Een vergrijzende bevolking verhoogt de vraag terwijl de beroepsbevolking krimpt. Minder afhankelijkheid van wereldwijde handel beperkt bovendien de goedkope productieketens die eerder hielpen prijzen te beheersen. Deze dynamiek suggereert dat inflatie boven de streefwaarde kan blijven, zelfs bij gunstig beleid.
Voormalig Fed-voorzitter Paul Volcker veroorzaakte begin jaren tachtig een recessie om inflatie boven de 13 procent te temmen. De huidige rente van bijna 4 procent is nog steeds verhoogd maar beheersbaar. Sterkere renteverhogingen nu kunnen dieper economisch schade veroorzaken via banenverlies, faillissementen en lagere reële lonen. Beursdalingen zouden ook het vermogen aantasten van de ongeveer 60 procent van de huishoudens die aandelen bezitten, terwijl hypotheekrentes boven de 8 of 9 procent kunnen uitkomen.
Wetgevers in United States Congress hebben twee jaar de tijd om maatregelen te nemen die de beschikbaarheid vergroten vóór de volgende verkiezingscyclus. Oplossingen omvatten prikkels voor staten en gemeenten om meer woningbouw toe te staan, versoepeling van vergunningsregels voor energieprojecten via bipartisaanse wetgeving, uitbreiding van de capaciteit van medische opleidingen en het faciliteren van buitenlands opgeleide artsen, en aanpassing van de fiscale behandeling van werkgeversgezondheidszorg om verstoringen te verminderen.
Deze stappen vereisen confrontatie met gevestigde belangen en een verschuiving van vraaggestuurd beleid. Uitbreiding van de productie in huisvesting, energie en gezondheidszorg pakt de oorzaken van de betaalbaarheidsdruk effectiever aan dan verdere monetaire verkrapping of extra subsidies.