Chileens president José Antonio Kast reist vrijdag naar La Paz voor een zeldzaam staatsbezoek aan de Boliviaanse leider Rodrigo Paz. Dit benadrukt hoe een nieuwe rechts georiënteerde koers in Zuid-Amerika de langdurige spanningen tussen de twee buurlanden verzacht.
Bolivia verbrak in 1978 de formele diplomatieke banden met Chili nadat onderhandelingen over soevereine toegang tot de Stille Oceaan waren mislukt. Het land zonder kust verloor zijn kustgebied aan Chili tijdens een 19e-eeuws conflict. Geen Chileense staatshoofd heeft Bolivia in meer dan zeventig jaar een officieel bezoek gebracht.
Ondanks het ontbreken van volledige betrekkingen hebben beide landen praktische samenwerking op het gebied van immigratie, handel en haventoegang in stand gehouden. Bolivia is voor een groot deel van zijn import en export aangewezen op noordelijke Chileense havens. Eerdere Chileense leiders, onder wie oud-presidenten Gabriel Boric en Michelle Bachelet, bezochten het land tijdens hun ambtstermijn.
Zowel Kast als Paz delen een politieke affiniteit met de regering van de Amerikaanse president Donald Trump en nemen deel aan het Shield of the Americas-veiligheidsraamwerk. De delegatie die Kast vergezelt, omvat energieminister Ximena Rincón, die een energie-integratieakkoord zal ondertekenen. Bolivia, ooit een belangrijke leverancier van aardgas aan Brazilië en Argentinië, kampt nu met dalende productie en krappe brandstofvoorraden.
Beide partijen willen nieuwe logistieke routes verkennen, de energiehandel uitbreiden en de grenscontroles aanscherpen. Eind september verklaarde Paz tegenover lokale media dat de focus ligt op het versterken van commerciële banden via de grensdepartementen Oruro en Potosí.
Paz zei deze week ook dat hij Kast toegang heeft aangeboden tot het Paraguay-Paraná-waterwegsysteem dat verschillende Zuid-Amerikaanse landen met de Atlantische Oceaan verbindt.
Het idee is om alle aspecten van de handelsbanden te versterken, waarbij Oruro en Potosí in feite poorten vormen voor goederen die het land in- en uitgaan.
De territoriale claim domineerde ooit de Boliviaanse politiek, vooral onder voormalig president Evo Morales, die Chili voor het Internationaal Gerechtshof daagde en de zaak in 2018 verloor. Recente wrijvingen omvatten een grote drugsvangst door Chili in juni waarbij Boliviaans hout betrokken was en aanhoudende zorgen over smokkelvoertuigen.
Vorige week spraken de ministers van Buitenlandse Zaken van beide landen in Santiago af om de samenwerking tegen drugshandel en georganiseerde misdaad te verdiepen, terwijl legitieme handel en Bolivia’s transitrechten worden beschermd. Boliviaans viceminister van Buitenlandse Handel Rodrigo Arce benadrukte dat vertrouwen essentieel blijft.
We moeten aan beide kanten vertrouwen opbouwen. De houtzaak heeft ons een paar stappen teruggezet, maar de komst van een Chileense president in Bolivia na meer dan 70 jaar brengt ons vooruit.