Een ogenschijnlijk klein detail kan het verschil maken tussen meedoen aan een WK of afhaken: bij de 70e minuut een lichaam dat te heet is. Op locaties waar de thermometer boven de 40 graden uitkomt, zoals Philadelphia tijdens de wedstrijd tussen Frankrijk en Paraguay, of tijdens de trainingen van Brazilië in New Jersey met pieken van 44 graden, hebben de nationale teams de strijd tegen de hitte tot absolute prioriteit gemaakt.
De sportvoedingsdeskundige José Blesa, gespecialiseerd in topvoetbal en die tijdens dit toernooi met meerdere internationals werkt, onder wie Enzo Fernández, legt uit hoe spelers worden voorbereid om te presteren onder deze extreme omstandigheden. Zijn werk begint al dagen voor de wedstrijd en loopt nog lang door na het eindsignaal.
Hitte en vochtigheid beperken niet alleen de fysieke capaciteit. Ze beïnvloeden ook de besluitvorming, de technische precisie en het herhalen van explosieve inspanningen. José Blesa, met eerdere ervaring bij clubs als Al Nassr, FC Basel en CSKA Moskou, beschrijft het fenomeen: "Wanneer het lichaam intensief sport onder hitte en vochtigheid, neemt het vermogen om de door de spieren gegenereerde warmte af te voeren sterk af. De lichaamstemperatuur stijgt, de hartslag gaat omhoog en er treden geleidelijke verliezen op in fysieke en cognitieve prestaties."
De voorbereiding begint niet op de wedstrijddag. Die omvat acclimatisatieprocessen vooraf, zodat het lichaam beter leert omgaan met de hitte. "Een groot deel van ons werk bestaat erin te voorkomen dat de speler ooit in die situatie terechtkomt", zegt de specialist.
Hydratatiepauzes zijn een van de meest zichtbare maatregelen tijdens het toernooi geworden. Wat niet zichtbaar is: elke speler krijgt een andere drank. Sommigen verliezen iets meer dan een liter zweet per uur, terwijl anderen onder dezelfde omstandigheden meer dan drie liter kwijtraken. Om de inname van vocht en elektrolyten af te stemmen, worden speekselanalyses gebruikt met apparaten als de MX3 en slimme systemen die de hydratatiestatus via urine meten tijdens het plassen, zoals de slimme Vater van Kamleon die optische sensoren en kunstmatige intelligentie gebruiken.
"Hiermee passen we de inname van vocht en elektrolyten persoonlijk aan. Het doel is dat de voetballer de wedstrijd volledig gehydrateerd begint, zonder zwaar gevoel en met een goed natrium-evenwicht", legt Blesa uit.
Bijna ijskoude dranken, ijscrush, koelvesten, koude handdoeken en geklimatiseerde zones maken deel uit van het protocol om de thermische belasting voor de aftrap te verminderen. Tijdens de wedstrijd worden de hydratatiepauzes "een echte prestatie-interventie". Na het eindsignaal begint meteen de aanvulling van vocht, glycogeen en hoogwaardige eiwitten.
Slaap, jetlag en tijdzonewisselingen worden ook gemonitord met apparaten als WHOOP of de Oura-ring. Suppletie, zoals cafeïne, creatine of nitraten uit rode biet, wordt alleen toegepast als daar een concrete noodzaak en individuele beoordeling aan ten grondslag liggen.
"Mijn werk bestaat niet alleen uit het ontwerpen van menu’s. Het betekent het coördineren van vluchttijden, het minimaliseren van de impact van jetlag, het organiseren van suppletie, het dagelijks controleren van de hydratatiestatus, het voorbereiden van koelprotocollen, het aanpassen van maaltijden aan het trainingsschema en het optimaliseren van elk herstelproces", vat José Blesa samen. Een stil werk dat onder extreme hitte kan bepalen wie het toernooi haalt of niet.