De Japan Actors Union heeft een gedetailleerde set richtlijnen uitgebracht om het ongecontroleerde gebruik van generatieve ai bij stemreplicatie tegen te gaan. De regels zijn bedoeld om artiesten te beschermen tegen uitbuiting nu synthetische stemmen makkelijker te maken en in te zetten zijn.
Toestemming moet bij elke fase van een ai-proces worden verkregen, ook voordat optredens van een acteur worden gebruikt om modellen te trainen. De vakbond beschouwt ai-gegenereerde replica’s bovendien als nieuwe optredens, waardoor bedrijven royalty’s of andere compensatie aan de oorspronkelijke artiesten moeten betalen.
Generatieve ai-vertalingen die een optreden van een acteur in een andere taal omzetten, moeten de artistieke integriteit van het origineel behouden. Dergelijke vertalingen mogen niet zonder expliciete goedkeuring in het buitenland worden uitgebracht. Voor overleden acteurs geldt een volledig verbod op ai-replicatie, tenzij de artiest daar tijdens zijn leven toestemming voor heeft gegeven. Ook dan moeten ai-bedrijven nog toestemming krijgen van de familie, het agentschap van de acteur en royalty’s betalen.
De nieuwe regels volgen op een opvallende rechtszaak van stemacteur Kenjiro Tsuda, bekend van rollen in Jujutsu Kaisen en Chainsaw Man. Hij probeerde ai-gegenereerde imitaties van zijn stem van TikTok te laten verwijderen, maar verloor uiteindelijk de zaak. De uitkomst heeft wel duidelijk gemaakt dat een stem bescherming kan genieten onder het portretrecht.
De Japan Actors Union zal zich niet alleen inspannen om deze richtlijnen als branchebrede regels te laten gelden, maar ook haar inspanningen versterken om de overheid aan te moedigen wetgeving in te voeren die ‘stemrechten’ beschermt. Technologische vooruitgang houdt niet op, maar de ‘levende, ademende menselijke expressie’ en ‘respect voor rechten’ moeten altijd centraal blijven staan.
Hoewel de aanbevelingen niet juridisch bindend zijn, vormen ze een belangrijke stap van de vakbond richting formele regulering. Vergelijkbare zorgen leven ook in westerse landen, waar artiestenorganisaties de impact van generatieve ai als potentieel catastrofaal voor het vak beschrijven.