De Iraanse revolutie van 1979 maakte een einde aan de door de VS gesteunde monarchie van sjah Mohammad Reza Pahlavi en installeerde een Islamitische Republiek onder leiding van ayatollah Ruhollah Khomeini. De plotselinge verschuiving ontmantelde de commerciële filmfarsi-industrie van het land bijna van de ene op de andere dag. Toch overleefde de Iraanse cinema en bracht wereldwijde figuren voort, waaronder Abbas Kiarostami, Mohsen Makhmalbaf, Jafar Panahi en Asghar Farhadi, wiens nieuwe Franstalige film dit jaar terugkeert naar Cannes.

Fateme Ahmadi corrigeert westerse misvattingen over Iran

Fateme Ahmadi, een in Londen gevestigde regisseur uit Shiraz, zegt dat media-vervalsingen een vals beeld van haar land creëren. Ze wijst erop dat Iran een bijna nul analfabetisme kent en dat vrouwen 67 procent van de universiteitsstudenten uitmaken. Vrouwen stemmen, rijden auto en behalen hogere diploma's. Vijfentwintig procent van de Iraanse filmmakers is vrouw, vergeleken met slechts 4 procent in de Verenigde Staten, merkt ze op.

Ahmadi studeerde film aan de Universiteit van de Kunsten in Teheran en behaalde diploma's in Perzische literatuur en taalkunde. Ze is bezig met haar debuutfilm Daughter of Eden, met Hiam Abbass in de hoofdrol. Ze groeide op met zowel populaire filmfarsi op VHS als arthouse-titels die de autoriteiten grotendeels ongemoeid lieten. Sovjet-klassiekers en de Franse Nouvelle Vague vormden ook haar generatie, zegt ze.

Sara Khaki en Mohammadreza Eyni documenteren alledaags verzet

Regisseurs Sara Khaki en Mohammadreza Eyni beschrijven cinema als de belangrijkste uitlaatklep voor gewone Iraniërs om over hun leven te spreken. Hun documentaire Cutting Through Rocks, die een plattelandsverloskundige volgde die in haar dorpsraad werd gekozen, ging in première op Sundance en bereikte de Oscars. Eyni studeerde aan de Universiteit van de Schone Kunsten in Teheran naast Farhadi en koos ervoor in Iran te blijven om zijn eigen gemeenschap te filmen.

Khaki verliet Iran als kind maar keerde terug om het verhaal te vertellen nadat ze over verloskundige Sara Shahverdi hoorde. Het achtjarige project kende herhaalde tegenslagen. Shahverdi kon geen Amerikaans visum krijgen voor festivals vanwege het reisverbod, en de Oscars vielen samen met hernieuwde spanningen tussen de VS en Iran. De filmmakers woonden de ceremonie bij onder ongebruikelijke druk terwijl hun land te maken had met internetblack-outs en publieke onrust.

Pegah Ahangarani omarmt het filmmakerschap na het verlaten van Iran

Pegah Ahangarani, die verscheen in Abbas Kiarostami's film Shirin uit 2008, regisseert nu documentaires. Haar nieuwste werk, Rehearsals for a Revolution, traceert haar familiegeschiedenis en haar beslissing om Iran in 2009 te verlaten. Ze woont nu in Londen en zegt dat immigratie haar bevrijdde om regie te gaan doen in plaats van door te gaan met acteren.

De film verdeelt haar leven in zes hoofdstukken, inclusief herinneringen aan haar filmmaker-ouders en de dood van haar oom Rashid. Ahangarani koos de titel omdat die haar acteerverleden verbindt met Rashids opvatting dat Iran vele mislukte revoluties heeft doorstaan maar nog steeds hoop op verandering koestert.

Ahangarani gelooft dat Iraniërs van nature dromers zijn die op verbeelding vertrouwen om ontberingen te doorstaan. Ze ziet cinema als het perfecte medium om die dromen vorm te geven en zegt dat de cinematografische kracht van het land voortkomt uit deze collectieve behoefte om betere toekomsten te verbeelden.