Hoe 'So Lonely' van The Police een Braziliaans protestlied werd tegen censuur onder de dictatuur

Leo Jaime maakte de hit uit 1978 om tot 'Solange (So Lonely)' om de strenge censor van het regime rechtstreeks uit te dagen tijdens de militaire dictatuur in Brazilië

Muziek krijgt vaak onverwachte betekenissen afhankelijk van de luisteraar. The Police's nummer "So Lonely" uit 1978, van het album Outlandos d'Amour, werd een onwaarschijnlijk protestlied in het Brazilië van de jaren tachtig onder militair bewind. Muzikant Leo Jaime bewerkte het tot "Solange (So Lonely)", een scherpe kritiek op het hoofd van het overheidsbureau voor censuur.

Leo Jaime zet persoonlijke frustratie om in een scherpe muzikale reactie

Na het vertrek uit zijn rockabillyband João Penca e seus Miquinhos Amestrados begon Leo Jaime begin jaren tachtig aan een solocarrière. Overheids censoren blokkeerden zijn materiaal herhaaldelijk. Het hoofd van de censuurafdeling, Solange Hernandes, verbood zijn hele debuutalbum en gaf het een 18+-rating, waardoor de commerciële kansen verdwenen. Jaime reageerde door het project de titel Phodas "C" te geven, een gerichte Braziliaanse woordspeling.

Tijdens het werk aan zijn tweede album, Sessão da Tarde, lazen Jaime en collega-muzikant Leoni de teksten van The Police in hun gedeelde appartement in Rio. Jaime herinnerde zich de melodie van "So Lonely" niet. Leoni suggereerde grappend dat de titel klonk als "Solange", wat het idee voor een nieuwe versie opriep. Het tweetal werkte het concept snel uit.

Sterrenbezet opnamesessie levert zwaarder arrangement op

Het voltooide nummer bracht belangrijke figuren uit de Rio-rockscene van de jaren tachtig samen. Leo Jaime zong de leadvocalen. Paula Toller van Kid Abelha voegde etherische achtergrondzang toe. Powertrio Os Paralamas do Sucesso — gitarist Herbert Vianna, bassist Bi Ribeiro en drummer João Barone — verzorgde de instrumentatie. Het resultaat klinkt voller en heeft directere teksten dan het origineel.

Teksten mikken op de strenge controle van de censor

Op het eerste gezicht lijken de woorden romantische afwijzing te beschrijven. In werkelijkheid roepen ze expliciet Solange Hernandes' beslissingen op en eisen ze dat ze stopt met het blokkeren van zijn werk, met dreigementen van wraak. Het nummer geeft uiting aan de woede van de artiest over het monddood maken, in plaats van romantische eenzaamheid.

I'm not ferocious, I don't bite.

— Solange Hernandes, 2010 interview

Solange Hernandes kreeg de bijnaam 'Dame of the Scissors'

Als hoofd van de censuur onder het militaire regime verdiende Solange Hernandes de bijnaam "Dame of the Scissors" vanwege haar strenge aanpak. Een recent onderzoek schatte dat zij toezicht hield op het verbod van ongeveer 2.517 nummers, 173 films, 42 toneelstukken en 87 afleveringen van soapseries. Andere artiesten, waaronder Rita Lee, verwezen ook naar haar in hun werk.

Het nummer verschijnt als de dictatuur ten einde loopt

Uitgebracht in 1985, hetzelfde jaar waarin de militaire dictatuur eindigde na de Diretas Já-beweging, verwoordde "Solange (So Lonely)" de frustraties van die tijd. Censoren probeerden daarna nog invloed te houden, maar vonden weinig plek in de nieuwe democratie. Jaime herinnerde zich later dat Solange Hernandes het nummer naar verluidt mooi vond en een akoestische kopie voor vrienden opvroeg.

Het originele "So Lonely" had geen politieke bedoeling toen The Police het uitbracht. Zeven jaar later was het omgevormd tot een blijvend symbool van verzet tegen autoritaire controle over artistieke expressie.

Tags bij dit artikel