De Japanse filmmaker Hirokazu Kore-eda heeft een carrière opgebouwd met intieme familieverhalen vol stille humor en diepe empathie. Nu richt de 63-jarige regisseur van de Palme d'Or-winnaar Shoplifters uit 2018 zich op een wereld in de nabije toekomst vol drones, elektrische voertuigen en geavanceerde generatieve AI. Zijn 17e speelfilm, Sheep in a Box, volgt een rouwend Tokyopaar dat een levensechte androïde kopie van hun overleden zoon in huis haalt.

Kore-eda put verhaal uit echte Chinese AI-startup voor herrijzenis

Het idee ontstond in maart 2024 nadat Kore-eda las over een Beijing-bedrijf genaamd Super Brain dat interactieve digitale versies maakt van overleden mensen. Hij schreef een korte behandeling en bezocht het bedrijf later tijdens een reis naar China. Oprichter Zhang Zewei liet hem zien hoe de dienst foto’s, video’s en andere data gebruikt om familieleden verse gesprekken te laten voeren met de nagebootste persoon. Kore-eda vond de technologie verontrustend maar onvermijdelijk, dus breidde hij de behandeling uit tot een volledig script.

Regisseur verwerpt dystopische AI-clichés ten gunste van menselijke groei

Kore-eda vermeed bewust de donkere toon die gebruikelijk is in sciencefictionverhalen over kunstmatige intelligentie. Hij zette vraagtekens bij de mensgerichte regels van Isaac Asimov en stelde zich voor dat androïden uiteindelijk mensen overstijgen en op zoek gaan naar diepere verbindingen. Zo legde hij het androïde-uitgangspunt over de alledaagse realiteit van kinderen die opgroeien en hun ouders achterlaten. Het resultaat is een film die AI ziet als katalysator voor emotionele verwerking in plaats van als bedreiging.

Modernistisch huis in Kamakura wordt centraal in wereldopbouw

De productie begon met een echt modernistisch huis in Kamakura waarvan de overlappende doosachtige structuur de titel en de visuele taal van de film inspireerde. De woning, eigendom van een architect en een bouwprofessional, weerspiegelt de beroepen van de personages. Kore-eda filmde er zoals het was en paste scènes aan aan de indeling en de open verbinding met de natuur, weg van de drukke stedelijke settings van zijn eerdere werk.

Film viert menselijke inspanning boven instant AI-antwoorden

In een sleutelscène werkt de moeder-architect aan papieren modellen terwijl de androïde jongen snelle oplossingen probeert aan te dragen. Zij snauwt dat hij het proces van trial-and-error niet mag weghalen. Kore-eda ziet dit moment als een verdediging van muda, het Japanse begrip van ogenschijnlijk zinloos werk dat uiteindelijk de menselijke ervaring definieert. De geleidelijke aanvaarding van hun verlies door het echtpaar verloopt precies via dit soort langzame, onzekere processen.

Kore-eda test ChatGPT op eigen script met wisselende resultaten

Kore-eda gebruikt generatieve AI niet in zijn dagelijks leven of creatieve proces. Tijdens de productie vroeg hij een crewlid zijn script door ChatGPT te halen en suggesties voor verbetering te vragen. Het hulpmiddel leverde veilige, voorspelbare feedback die weliswaar natuurlijk klonk maar niets echt verrassends bood. Hij blijft openstaan voor toekomstige ontwikkelingen, maar vond de huidige versie beperkt in het vermogen om te verrassen.