Frankrijk staat onder grote druk om de financieringswet voor 2027 goed te keuren, nu oplopende tekorten, turbulentie op de obligatiemarkt en protesten over de kosten van levensonderhoud samenkomen voorafgaand aan de presidentsverkiezingen van volgend jaar.
De Senaat begint vrijdag met de behandeling van het voorgestelde budget, wat een mogelijke weg naar compromissen biedt. Toch laat het ontbreken van een meerderheid in de Nationale Vergadering en de naderende tweerondige presidentsverkiezingen op 18 april en 2 mei de regering met weinig aantrekkelijke opties achter.
Het tekort van dit jaar wordt nu verwacht uit te komen op 5,4 procent van de economische output in plaats van de beoogde 5 procent. Een energieschok als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten heeft de rentelasten opgedreven en pogingen om het begrotingsevenwicht te herstellen bemoeilijkt.
Beleggers blijven wantrouwig. “Er is het gevoel dat de markt volatiel blijft,” zei April LaRusse, hoofd investment specialists bij Insight Investment. “Zelfs als ze dit budget erdoor krijgen, heb je nog steeds dezelfde problemen.”
President Emmanuel Macron verloor zijn meerderheid in de Nationale Vergadering in 2022 en regeert sinds de vervroegde verkiezingen van 2024 zonder meerderheid. Vorig jaar slaagde de minderheidsregering erin het sociale zekerheidsdeel van de begroting via onderhandelingen met socialistische parlementariërs te laten passeren, maar soortgelijke deals lijken nu onwaarschijnlijk.
Het ontwerpbudget dat op 1 oktober werd gepresenteerd, houdt vast aan impopulaire bezuinigingen die door de obligatiemarkten worden geëist. Als teken van verlamming stemde geen enkel parlementslid in de Nationale Vergadering voor de gewijzigde versie bij eerste lezing.
Dit scenario is zeer onwaarschijnlijk omdat ze allemaal campagne voeren voor verkiezingen over zes maanden. Niemand heeft er belang bij om die kant op te gaan.
De regering heeft aangegeven dat zij mogelijk opnieuw artikel 49.3 van de grondwet zal inroepen, waardoor de premier een parlementaire stemming kan omzeilen. Parlementariërs kunnen daarop reageren met een motie van wantrouwen die, indien aangenomen, de regering ten val brengt en het wetsvoorstel afwijst.
Premier Sebastien Lecornu en voorgangers hebben het mechanisme voorzichtiger toegepast door eerst onthoudingen van de oppositie te verzekeren. Marine Le Pen’s Rassemblement National heeft gesuggereerd een marktcrisis te willen vermijden, maar de partij hielp vorig december voormalig premier Michel Barnier ten val brengen.
Als artikel 49.3 te riskant lijkt, kunnen ministers een uitvoeringsbesluit of ordonnance gebruiken om het oorspronkelijke ontwerpbudget in te voeren. Dit instrument is nog nooit voor een financieringswet gebruikt en zou verdere parlementaire amendementen omzeilen.
“Ik ben bereid te onderhandelen; anders is de ordonnance het ultieme vangnet,” zei Minister van Financiën Roland Lescure op televisie zender LCI. De maatregel kan pas na 70 dagen parlementair debat worden ingezet, rond 18 december.
Voor de begrotingen van 2025 en 2026 miste het parlement de deadline van 31 december en vertrouwde het op tijdelijke bijzondere wetten om bestaande belasting- en uitgavenregels voort te zetten. De Franse Algemene Inspectie van Financiën waarschuwt dat het verlengen van een dergelijke maatregel tot ver in 2027 het tekort met een half procentpunt zou kunnen verhogen.
Analisten merken op dat een ordonnance of succesvol gebruik van artikel 49.3 de markten gerust zou kunnen stellen als de regering vasthoudt aan haar fiscale doelstellingen, hoewel de onderliggende uitdagingen van schuld en politieke versnippering zouden blijven bestaan.