Eu maakt vorderingen met gezamenlijke leningen voor Oekraïnes financieringsbehoefte van 70 miljard euro

Commissie en lidstaten mikken op marktgefinancierde lening terwijl gebruik van Russische activa vastloopt door Belgische zorgen

De Europese Commissie en verschillende EU-lidstaten intensiveren hun inspanningen om bredere steun te krijgen voor gezamenlijke leningen die moeten voorzien in de aanhoudende financieringsbehoeften van Oekraïne. Vooruitgang bij een groter gebruik van de geïmmobiliseerde centralebankactiva van Rusland loopt nog steeds vast op bezwaren uit België.

Marktgebaseerde lening als voorkeursroute

Ambtenaren hebben gekozen voor een leningstructuur naar het model van vorig jaar, gefinancierd via de kapitaalmarkten, als de meest haalbare manier om het verwachte begrotingstekort van Oekraïne van ongeveer 70 miljard euro aan te pakken. Duitsland blijft principieel tegen gezamenlijke leningen, maar toont zich bereid het huidige voorstel te steunen, volgens ingewijden.

Ik zie nog niets wat erop wijst dat een ander mechanisme deze keer haalbaarder zou zijn. Ik denk dat dit de meest waarschijnlijke uitkomst is.

— Simon Harris, Ierse minister van Financiën, Opmerkingen maandag tijdens EU-overleg

Eerder akkoord legt basis voor nieuwe steunronde

EU-leiders sloten eind vorig jaar een leningpakket van 90 miljard euro voor Oekraïne voor 2026 en 2027. De middelen komen uit marktleningen die worden gedekt door de gemeenschappelijke begroting van de Unie. Tsjechië, Hongarije en Slowakije weigerden deel te nemen vanwege hun reserves over steun aan Oekraïne. Dat besluit volgde op de weigering van België om plannen door te zetten die een deel van de circa 210 miljard euro aan bevroren Russische staatsactiva bij de Brusselse clearer Euroclear zouden gebruiken.

België eist gedeeld risico bij gebruik van activa

De Belgische regering heeft verklaard dat zij mogelijke Russische rechtszaken of compensatie-eisen niet alleen kan dragen. Zij wil sterke EU-brede garanties om eventuele risico’s te verdelen. Duitsland is ook tegen direct gebruik van de geïmmobiliseerde Russische tegoeden.

Een coalitie van lidstaten heeft de roep om de activa aan te wenden hernieuwd om het grotere dan verwachte tekort in de financiering van Oekraïne aan te pakken. De Commissie wil maatregelen presenteren die ongeveer twee derde van het tekort, of circa 45 miljard euro, dekken; internationale partners moeten de rest voor hun rekening nemen.

Leiders bespreken tekort en begroting in Dublin

Duitsland heeft gewaarschuwd dat het de EU-begroting kan blokkeren zonder een collectieve toezegging over steun aan Oekraïne. EU-staatshoofden en regeringsleiders komen deze donderdag en vrijdag in Dublin bijeen om zowel het financieringstekort als het bredere begrotingskader te bespreken.

Vorig jaar, kort voor kerst, moesten we de weg van versterkte samenwerking binnen de EU inslaan, waarbij 24 van de 27 lidstaten akkoord gingen om door te gaan. Maar in mijn ogen is het geen goede optie om die weg te vervolgen. We moeten het Oekraïnebeleid volledig in de Europese begroting opnemen.

— Friedrich Merz, Duitse bondskanselier, Opmerkingen tegen journalisten in Berlijn dinsdag

Model van versterkte samenwerking laat opt-outs toe

Het eerdere Oekraïne-leningkader maakte het mogelijk het initiatief te laten doorgaan zonder financiële verplichtingen voor Tsjechië, Hongarije en Slowakije. Andere landen zoals Bulgarije zouden eveneens kunnen kiezen om buiten de nieuwe financieringsronde te blijven.

Een nieuwe lening gefinancierd met gezamenlijke schuld is duidelijk een van de centrale opties die we momenteel beoordelen en uitwerken. Ik ben voorzichtig optimistisch dat we een oplossing kunnen vinden en deze extra financiering van 45 miljard euro kunnen verstrekken bovenop wat al is voorzien.

— Valdis Dombrovskis, EU-commissaris voor Economie, Opmerkingen voorafgaand aan de bijeenkomst van EU-ministers van Financiën

Onder de eerdere Oekraïne-steunlening van 90 miljard euro haalt de Commissie middelen op via de kapitaalmarkten met de marge in de EU-begroting als onderpand, waarbij de totale balans van de Unie wordt gebruikt en niet de Russische activa direct.

Zelfs zonder directe inzet voor Oekraïne moeten de Russische activa bevroren blijven totdat Rusland herstelbetalingen verricht. Dombrovskis merkte op dat het onderwerp de komende tijd op de agenda blijft.

Tags bij dit artikel