Toen de negende editie van El Gouna Film Festival in Egypte ten einde liep, richtten vooraanstaande producenten en filmmakers uit het land en de bredere regio zich op de stappen die nodig zijn om het overvloedige lokale talent om te zetten in films die zowel nationaal als internationaal aanslaan.
De Egyptische cinema leidde ooit de filmproductie in de Arabische wereld, maar de productie daalde sterk ten opzichte van het hoogtepunt eind twintigste eeuw. Gegevens van de Egyptian Chamber of Cinema Industry laten zien dat er in 1988 112 films werden gemaakt, tegen slechts 16 in 1998. De afgelopen jaren is er sprake van bescheiden groei: van 51 speelfilms in 2022 naar 67 in 2023.
Syrische producent Mohamed Mashish, die al decennia in Egypte werkt, stelt dat het benutten van het huidige momentum meer investeringen in de vroege stadia van het filmproces vereist.
We moeten meer tijd besteden aan ontwikkeling en scriptschrijven. We hebben alle onderdelen van de industrie, maar we hebben geen scripts. Wat kun je dan doen? Ik heb een mooie camera en een goede DP, maar zonder goede scripts kunnen we niets.
Mashish verwijst naar zijn eigen ervaring met de productie van de dramaserie Grand Hotel uit 2016, die in 2018 als eerste Egyptische en Arabischtalige serie internationaal op Netflix verscheen onder de titel Secret of the Nile. Hij merkt op dat jongere filmmakers dankzij streamingdiensten breder worden blootgesteld aan internationale content, waardoor ze opener staan voor nieuwe ideeën en tegelijkertijd klaar zijn om hun carrière verder te ontwikkelen.
Mashish benadrukt de waarde van het combineren van frisse perspectieven met gevestigde expertise. De nieuwe generatie brengt andere invalshoeken, maar cinema heeft nog steeds ervaren begeleiding nodig om te slagen.
Egyptische regisseur Hadi El Bagoury, wiens film Hepta: The Last Lecture uit 2016 het record vestigde als best verdienende romantische titel in de Egyptische cinema, ziet streamingplatforms als een belangrijke weg voor lokaal talent.
Je ontdekt nieuwe verhalen, nieuwe regisseurs, nieuwe genres. Je ontdekt veel meer regisseurs, DP’s, acteurs en verschillende stijlen.
Deze verschuiving verandert de verwachtingen van het publiek, dat nu op zoek is naar nieuwe genres en originele verhalen in plaats van bekende formules. De verandering is vooral zichtbaar in belangrijke markten zoals de Golfstaten, waar Mashish opmerkt dat het Saudische publiek selectiever is geworden nadat de bioscopen heropend werden en internationale films breed beschikbaar kwamen.
Libanese producent en distributeur Ziad Srouji, bekend van projecten als Palestine 36, benadrukt dat Arabische films succesvol zijn in het buitenland wanneer ze geworteld blijven in authentieke settings in plaats van buitenlandse stijlen te kopiëren.
Specificiteit reist; generiek niet. Internationale kopers zoeken geen Arabische films die westerse genrefilms imiteren, en ze zijn ook klaar met films die alleen bedoeld zijn om de regio aan buitenstaanders uit te leggen. Ze willen verhalen die geworteld zijn in een heel specifieke wereld, maar gedreven worden door een premisse die iedereen in één zin kan begrijpen.
Srouji merkt op dat sterke ideeën op zichzelf geen succes garanderen tijdens productie en distributie. Structurele uitdagingen ontstaan vaak later, zoals het ontbreken van vroege betrokkenheid van sales agents, voorbereide leveringsmaterialen en duidelijke positioneringsstrategieën na festivalpremires.
Het industrieprogramma van het festival, CineGouna, introduceerde dit jaar de Egyptian Voices-streng om vier Egyptische projecten in ontwikkeling te ondersteunen met training in pitching, packaging en coproductie. El Bagoury pleit voor meer Egyptische platforms en betaalbare bioscopen om de afhankelijkheid van externe spelers te verminderen en ervoor te zorgen dat lokale films rechtstreeks het binnenlandse publiek bereiken.
Voor Srouji blijkt de gezondheid van de industrie pas echt wanneer vroeg succes leidt tot gemakkelijker financiering van vervolgprojecten in plaats van geïsoleerde festivaloverwinningen.
Een selectie op een groot festival is een start, geen carrière. Duurzaam succes betekent dat je tweede film gemakkelijker te financieren is dan je eerste.