Afrika's rijkste man, Aliko Dangote, brengt zijn enorme Nigeriaanse raffinaderij naar de beurs in wat het grootste beursdebuut van het continent wordt. De Dangote Petroleum Refinery and Petrochemicals FZE wil minstens 1,6 miljard dollar ophalen via de aandelenverkoop, met de mogelijkheid om uit te groeien tot 2,1 miljard dollar als de vraag sterk is.
Beleggers kunnen 4,1 miljard aandelen kopen voor 525 naira, ongeveer 0,40 dollar per stuk. De emissie vertegenwoordigt ongeveer 3 procent van het bedrijf, maar toezichthouders hebben de verkoop van maximaal 30 procent extra aandelen goedgekeurd als de belangstelling aanhoudt. De transactie waardeert de hele operatie op bijna 50 miljard dollar.
De raffinaderij ligt aan de rand van Lagos en begon in februari 2024 met commerciële activiteiten na een bouwproject van 20 miljard dollar. Momenteel verwerkt de installatie 700.000 vaten ruwe olie per dag, met plannen om die capaciteit tegen 2029 te verdubbelen en een van de grootste faciliteiten ter wereld te worden.
De notering, die op 13 oktober sluit, heeft voor enorme opwinding in het land gezorgd. Handelsapps van de Nigeriaanse beurs crashten kort na de start van de verkoop half september onder het gewicht van de orders. Ook internationale beleggers tonen grote interesse, aangetrokken door het gebrek aan grote, winstgevende Afrikaanse bedrijven die openbaar verhandeld worden.
De fabriek levert inmiddels minstens 70 procent van Nigeria's benzinebehoefte en is begonnen met de export van geraffineerde producten. Verschillende Afrikaanse landen wendden zich tot de raffinaderij na verstoringen in de aanvoer door het conflict in Iran, en de installatie is uitgegroeid tot Europa's grootste enkele bron van vliegtuigbrandstof.
De raffinaderij boekte in de eerste helft van 2026 een winst van 1,82 miljard dollar, een ommekeer ten opzichte van het verlies van 282 miljoen dollar een jaar eerder. De omzet over de periode overtrof al de volledige jaaromzet van 2025. Het management wil 30 tot 50 procent van de winst als dividend uitkeren tijdens de uitbreidingsfase, later oplopend tot ongeveer 50 procent, met uitkeringen gekoppeld aan de Amerikaanse dollar om beleggers te beschermen tegen wisselkoersschommelingen.
De fabriek haalt ongeveer 60 procent van zijn ruwe olie uit eigen land, wat de transportkosten drukt en de marges verhoogt. De ligging in een vrijhandelszone levert aanzienlijke fiscale voordelen op. De Nigeriaanse autoriteiten hebben de raffinaderij als systeembelangrijk bestempeld en steun toegezegd tegen elke prijs, waardoor serieuze concurrentie van een andere grote installatie op korte termijn onwaarschijnlijk is.
Dangote kampt al langer met regelgevingsgeschillen over importlicenties van concurrenten en incidentele storingen in de fabriek. Een oplossing voor de spanningen in het Midden-Oosten kan de wereldwijde export van brandstof doen toenemen en de marktpositie van de raffinaderij ondermijnen. De uitbreidingsplannen, begroot op 14,3 miljard dollar, zijn afhankelijk van aanhoudende kasstromen en toegang tot schuldfinanciering. Politieke ontwikkelingen, waaronder de presidentsverkiezingen in januari, brengen extra onzekerheid met zich mee rond brandstofsubsidies en prijscontroles.
De notering, die naar verwachting eind november of begin december wordt afgerond, wordt de grootste ooit op de Nigeriaanse beurs en zal ongeveer 40 procent van de totale marktkapitalisatie van de beurs vertegenwoordigen. Het volgt op de opname van Nigeria in de FTSE Russell-aandelenindexen en moet meer internationaal institutioneel kapitaal aantrekken.
Dangote wil via digitale platforms en fintech-partners 10 miljoen aandeelhouders aantrekken en zo de toegang vergroten in een land waar momenteel slechts 2,7 miljoen mensen actief beleggen. Secundaire noteringen zijn gepland op de beurzen van Nairobi en Johannesburg, terwijl toezichthouders in Rwanda, Kenia en Botswana aankopen door hun burgers hebben goedgekeurd, wat de eerste pan-Afrikaanse kapitaalverhoging van dit type markeert.