Children Untold van Nishikawa Miwa belicht Japan's oorlogswespen en de prijs van overleven

Regisseur put archiefgetuigenissen in voor openingsfilm van Toronto Film Festival die identiteitsverlies, militarisme en leven in de naoorlogse onderwereld aan de kaak stelt

In de verwoeste straten van Tokio na de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog ruilt een twaalfjarig meisje genaamd Kotoko haar muzikale dromen in voor overleving. Ze leert schoenen poetsen, sluit zich aan bij een bende weesjongens die beschermd wordt door een lokale yakuza-groep en laat langzaam elk spoor van haar vroegere zelf achter.

Dat verhaal vormt de kern van Nishikawa Miwa’s nieuwe drama Children Untold, dat de Platform-competitie opent op het Toronto International Film Festival en op 16 oktober in de Japanse bioscopen verschijnt.

Project bouwt voort op eerdere verkenning van naoorlogse wezen

Nishikawa ontwikkelde Children Untold na haar film Under the Open Sky uit 2021, die draaide om een echte oorlogswesp die in de misdaad belandde. Yakusho Koji speelde daarin de hoofdrol en keert hier terug als Jinpei. Het eerdere werk maakte de regisseur nieuwsgierig naar het bredere netwerk van kinderen die de nederlaag van Japan overleefden en de criminele onderwereld die velen van hen opving.

Het onderzoek begon in 2020 tijdens de pandemie, toen bioscopen gesloten waren. Nishikawa dook in archiefgetuigenissen die pas in de jaren 2000 serieus aandacht kregen. “De weeskinderen waren destijds natuurlijk nog kinderen. Ze hadden geen manier om hun stem te laten horen of om hulp te vragen,” zei ze.

Film confronteert zowel slachtofferschap als Japans aandeel als agressor

Nishikawa weigerde Japanse burgers uitsluitend als onschuldige slachtoffers te portretteren. Ze merkte op dat oorlogswespen geleerd hadden territoriale expansie te steunen en zichzelf op te offeren voor het land. Rechtszaken van overlevenden van luchtaanvallen werden later afgewezen, waardoor zij zonder compensatie achterbleven terwijl officials verantwoordelijkheid ontweken.

Het is pijnlijk om terug te kijken op de geschiedenis van ons land als agressor, maar ik denk niet dat het mogelijk is om een film te maken over de Japanse oorlog in Azië en de Stille Oceaan zonder die geschiedenis onder ogen te zien.

— Nishikawa Miwa, regisseur, Interview over Children Untold

Hoofdpersoon wist haar identiteit uit om te overleven

Kotoko, gespeeld door nieuwkomer Koyae Ami, verbergt haar geslacht en laat haar naam, overtuigingen en morele kompas varen. Nishikawa koos voor een vrouwelijke hoofdpersoon om de verwachtingen van die tijd uit te dagen, waarin meisjes als objecten behandeld konden worden. Nikaido Fumi speelt Sone, Kotoko’s voormalige lerares die na het verlies van haar verloofde en baan in de prostitutie belandt en vervolgens op zoek gaat naar de leerling die ze destijds niet kon beschermen.

De regisseur merkte op dat sommige wezen en volwassenen die de periode meemaakten uiteindelijk de wil verloren om verder te leven. “Er is een verschil tussen biologisch in leven blijven en daadwerkelijk een leven leiden,” zei ze.

Huidige conflicten geven het verhaal nieuwe urgentie

Nishikawa verwachtte aanvankelijk dat het publiek de gebeurtenissen als verre geschiedenis zou zien. Ruslands invasie van Oekraïne en het escalerende conflict tussen Israël en Palestina veranderden dat perspectief. “Ik had het gevoel dat de geschiedenis scherp achteruitging,” zei ze, en merkte op dat het verhaal nu actueel aanvoelt.

Casting van niet-acteurs vroeg om zorgvuldige voorbereiding

De meeste jonge acteurs hadden weinig kennis van de oorlog en geen acteervaardigheid. Nishikawa hield weekendrepetities om begrip van de periode op te bouwen. Ervaren acteurs als Yakusho Koji, Okada Junichi en Tanaka Yuko begeleidden de jonge cast, en de productie werd zonder verwondingen aan minderjarigen afgerond.

Nishikawa, geboren in Hiroshima, had eerder oorlogsonderwerpen vermeden uit vrees dat filmmakers uit gebombardeerde steden zich te eenzijdig op dat thema zouden richten. Internationale films als 1917, Land of Mine, The Zone of Interest en Oppenheimer overtuigden haar dat afstand frisse perspectieven kan opleveren.

Tags bij dit artikel