De komende productie van National Theatre Elektra/Persona combineert Sophocles’ antieke tragedie met Ingmar Bergmans film uit 1966 in één theateravond, waarbij Cate Blanchett en Nina Hoss elke avond vier hoofdrollen afwisselen.
Regisseur Benedict Andrews vertelde een publiek in BFI Southbank dat het project voortkwam uit jarenlange samenwerking in plaats van een concept dat na de casting werd opgelegd. Het gesprek volgde op een vertoning van een gerestaureerde print van Bergmans film en werd gemodereerd door Peter Bradshaw, hoofd filmcriticus van The Guardian.
Elektra/Persona gaat op 19 augustus in première in het Lyttelton Theatre en loopt tot en met 10 oktober. Het eerste deel toont Sophocles’ Elektra, waarin de titelheldin rouwt om haar vermoorde vader en wacht op haar broer Orestes om de moord te wreken op hun moeder Clytemnestra. Het tweede deel verschuift naar Bergmans Persona, waarin actrice Elisabet verstomt en een intense relatie aangaat met haar verpleegster Alma op een afgelegen eiland.
Blanchett en Hoss wisselen tussen Elektra en Clytemnestra in het Griekse deel en tussen Alma en Elisabet in het Bergman-deel. De cast bevat ook Ella Lily Hyland. De voorstelling wordt gepresenteerd in samenwerking met Music Theatre International namens de Ingmar Bergman Foundation.
Andrews benadrukte dat de combinatie organisch ontstond uit de chemie in de repetitieruimte en niet uit een rigide regievisie. “Het was geen idee van het type: ofwel Cate of Nina moet Elektra of Elisabet zijn,” zei hij. “Het idee dat ze in dit stuk over verdubbeling en spiegeling elkaars rol zouden overnemen, en dat dat letterlijk in onze productie is verwerkt doordat ze beide rollen spelen en elke avond wisselen, dat zit ingebakken in de spieren en de structuur van de productie.”
Hij beschreef het project als geworteld in langdurige professionele banden. “Het idee is geboren uit vriendschap en uit ons plezier om samen in repetitieruimtes te werken,” merkte Andrews op. Het is zijn vierde samenwerking met Blanchett; eerdere projecten zijn The War of the Roses, Big and Small en The Maids met het Sydney Theatre Company. Hij regisseerde Hoss in The Cherry Orchard in het Donmar Warehouse in 2024.
Hoss zei dat de vier rollen minder traditionele personages zijn dan facetten van een gedeelde geest. Blanchett benadrukte thema’s van maskeren en onthullen en merkte op dat het Oudgriekse woord voor acteur verband houdt met het onderzoeken van waarheid onder een masker. “Clytemnestra draagt net zoveel maskers als andere mensen. Zelfs Elektra draagt het masker van rouw, en wie is zij zonder dat masker?” zei ze, eraan toevoegend dat beide vrouwen hun eigen verdriet meedragen in wat ze grappend een “rouwoefening” noemde.
I had a breakdown today!
Toen Bradshaw vroeg naar het bewaken van de mentale gezondheid tijdens het intensieve schema, zorgde Blanchett voor gelach door te verklaren dat ze die dag een breakdown had gehad. Beide actrices bevestigden al snel dat ze het goed aankonden, waarbij Hoss opmerkte dat ze die middag tegen elkaar hadden gezegd dat ze zich niet konden voorstellen het stuk met iemand anders te spelen. Blanchett voegde eraan toe dat dat gevoel “elke middag” gold.
Andrews verbond het project met Bergmans eigen positie op het snijvlak van theater en film. De Zweedse regisseur leidde het Dramaten-theater in Stockholm terwijl hij Persona maakte en trad af in het jaar waarin de film in première ging. Andrews legde uit dat Persona alleen opvoeren te eenzijdig aanvoelde, als “een andere planeet”, en dat de combinatie met de viscerale energie van het Griekse drama de nodige tegenwicht bood.