De Canada-EU-top die momenteel in Montreal plaatsvindt, benadrukt de bewuste poging van Canadese leiders om partnerschappen te diversifiëren en minder afhankelijk te worden van de Verenigde Staten. Premier Mark Carney heeft de bijeenkomst gepositioneerd als een centraal initiatief om de samenwerking met Europa op verschillende strategische terreinen uit te breiden.
De bijeenkomst richt zich op defensiesamenwerking, kritieke mineralen, geavanceerde productie en aanverwante gebieden. Recente verstoringen met Amerikaanse technologie in conflictgebieden hebben zowel Canadese als Europese functionarissen extra motivatie gegeven om betrouwbare alternatieven te ontwikkelen.
Ondanks het gedeelde belang erkennen deelnemers dat het proces nog in een vroeg stadium verkeert. De gesprekken hebben nog geen definitief kader opgeleverd en onderhandelaars werken nog aan interne verschillen aan beide zijden.
EU-Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft het opkomende arrangement een “geassocieerd lidmaatschap” genoemd, een term die bij sommige lidstaten bezwaren oproept vanwege mogelijke precedenten voor andere landen. Carney zei tegenover journalisten dat de naam zelf weinig belang heeft.
De naam doet er niet toe.
De pas gekozen separatistische leider van Quebec heeft afgezien van deelname, uit protest tegen het ontbreken van een eigen zetel voor de provincie. De locatie van de top, minder dan een uur van de Amerikaanse grens, herinnert fysiek aan de geografische beperkingen van Canada.
Carney heeft nog geen handelsakkoord gesloten met de Amerikaanse president Donald Trump, ondanks hernieuwde gesprekken. Het tijdstip van de top in Montreal, vlak voor de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, maakt de diplomatieke evenwichtsoefening nog complexer.
Terwijl Carney sterkere trans-Atlantische banden nastreeft, blijven Canadese functionarissen alert op mogelijke gevolgen vanuit het zuiden. De top illustreert de delicate afstemming die nodig is nu wereldwijde allianties zich aanpassen aan veranderende Amerikaanse beleidsvoorkeuren.